Kategoria: El Niño

Nietrafione prognozy „klimatystów”

Nietrafione prognozy „klimatystów”

Bardzo spodobało mi się określenie „klimatyści” wymyślone bodajże przez pana Rafała Ziemkiewicza (tego od riserczu). W odróżnieniu jednak do autora tego określenia, osobiście uważam za „klimatystów” tę stronę sporu, której stwierdzenia, delikatnie rzecz ujmując, stoją w sprzeczności z ustaleniom nauki na temat globalnego ocieplenia. Wśród takich „klimatystów” są nie tylko publicyści w postaci panów Łukasza Warzechy, czy Rafała Ziemkiewicza, którzy w nader wygodny sposób potrafią sobie dobierać fakty do stawianej tezy, ale też tacy, którzy swoją wizje na temat zmian klimatycznych przekuwają na prognozy. Ponieważ nawet najszybsze zmiany klimatu z punktu widzenia człowieka wydają się przebiegać stosunkowo powoli, przypomnimy prognozy sprzed co najmniej 10 lat.

Wydaje się dość zabawne, że negacjonistycznie nastawiona  do zdobyczny nauki w dziedzinach klimatologii, czy fizyki atmosfery strona sporu nazywa swych oponentów „alarmistami”, jednocześnie bardzo ochoczo strasząc silnym ochłodzeniem klimatu, które czyhać ma na nas tuż za rogiem. Wystarczy wspomnieć niesławny artykuł prof. Zbigniewa Jaworowskiego („Idzie zimno”, Polityka kwiecień 2008), gdzie czytamy:

Tegoroczna polska zima była lekka. Średnia temperatura stycznia mierzona na Okęciu była o 4.8°C wyższa od długoterminowej wynoszącej -1.1°C (informacja od prof. H. Lorenc z IMGW). Dzięki temu mniej zapłaciliśmy za gaz i węgiel, ale w skali całego globu nie było tak różowo. Cztery główne systemy monitorowania temperatury Ziemi (angielski Hadley-CRUT i amerykańskie GISS, UAH i RSfS) stwierdziły, że nad lądami i morzem oraz w dolnej troposferze styczeń 2008 r. był wyjątkowo zimny, według GISS aż o 0,75oC chłodniejszy niż rok temu. Również stratosfera była chłodniejsza o 0,5°C.

Po tej „szokującej” informacji przechodzimy stwierdzeń typowych dla tamtych czasów: że od 1998 temperatura nie rośnie i w końcu do straszenia niską aktywnością słoneczną i mającą z niej wynikać Małą Epoką Lodową. Oczywiście nie było ani słowa o tym, że aktywność słoneczna spadała już od końca lat 50. XX w., ani o tym że „płaski” trend temperatury od 1998 wynikał tylko i wyłącznie z dobrania takiego okresu, by na jego początku znalazł się rekordowo ciepły rok 1998 (czemu pomogło nie tylko globalne ocieplenie, ale i El Niño), a na końcu lata zimne. Nie tylko prof. Jaworowski uderzał w te tony.

 

Girma Orssengo

Pan podpisujący się jako „BTech, MASc, PhD, Engineering, Perth, Western Australia, Australia” wymyślił w 2010, że całą obserwowaną zmianę klimatu możemy wyjaśnić jednym cosinusem połączonym z trendem liniowym. Wzór, który zastosował wyglądał następująco:

0.0059*(Rok-1880)-0.52+0.3*cos(((Rok-1880)/60)*2*pi)

 

Rozumiecie jak genialne to odkrycie? Ośrodki naukowe na całym świecie używają skomplikowanych modeli mających policzyć zmiany klimatu związane ze wzrostem wymuszenia radiacyjnego wynikającym z emisją gazów cieplarnianych, podczas gdy wystarczy zwykły arkusz kalkulacyjny! Oryginalny wykres Orssengo możemy zobaczyć poniżej.

 

Sprawdźmy najpierw, czy uda nam się zreplikować jego model, możemy do R wprowadzić np. taki kod:

Rok <- seq(1880,2040,1)
model <- 0.0059*(Rok-1880)-0.52+0.3*cos(((Rok-1880)/60)*2*pi)
df <- data.frame(yr=Rok, m=model )
plot(df$m ~ df$yr, type='l', xaxt='n', yaxt='n', lwd=3, xlab="Rok", ylab="Anomalia temperatury")
axis(1, at=seq(1880,2040,10))
axis(2, at=seq(-2,2,0.2))
abline(h=seq(-2,2,0.2), lty=3, col="black")
abline(v=seq(1880,2040,10), lty=3, col="black")

W wyniku otrzymamy wykres:

Wygląda na to, że się zgadza. Dodajmy jeszcze dane HadCRUT (obecnie w wersji 4):

Otrzymujemy stan na rok 2009, dokładnie taki, jakim dysponował G. Orssengo. Oczywiście od tego czasu minęła niemal dekada i możemy sprawdzić, jak się ma owa prognoza do rzeczywistości. A ma się tak:

W tym momencie wiemy (a co mądrzejsi wiedzieli to od początku), to co pan Orssengo powinien wiedzieć w momencie tworzenia owej prognozy: że do cosinusa można sobie „dopasować” bardzo dużo rzeczy, nie koniecznie z sensem. Warto zwrócić uwagę, że model pana Orssengo zakłada, że w czasie narodzin Chrystusa średnia globalna anomalia temperatury wynosić by miała niemal -12K. Jesteśmy również pewni, że Orssengo coś se jeszcze dopasuje. Wystarczy przecież zmienić okres z 60 na 65 lat i znowu wykres będzie „mniej więcej” pasować do danych pomiarowych. Dołek temperatury przesunie się z okolic 2028 na okolice 2040, ale nadal  wizualnie będzie wyglądało to dobrze. I nadal nie będzie miało to żadnego sensu. Zresztą – już zaprezentowany model mocno się nie zgadzał, ponieważ funkcja aproksymująca zmiany temperatury została dopasowana do szczytu z lat 1998-2009. Minima funkcji są za nisko względem obserwacji. Można to było „poprawić” zmniejszając amplitudę postulowanego cyklu, niestety wówczas uciekały już dane bieżące (a jeszcze gorzej byłoby, gdyby na to nałożyć dane do 2018):

Ale to można było poprawić zwiększając nieco trend liniowy. Już rozumiecie? W ten sposób można sobie dopasować wszystko. Za około 10 lat tak prosty zabieg nie będzie już możliwy przy użyciu jednej funkcji sin/cos. Fabrykacja takiej prognozy, mającej sprawiać wrażenie sensownej będzie wymagała zastosowania nieco bardziej skomplikowanego (ale nadal mieszczącego się w podpisie wykresu) wzoru.

 

Don J. Easterbrook

D. Eastrbrook to professor emeritus geologii na Western Washington University. I jednocześnie jedna z mroczniejszych klimatystycznych postaci w tym zestawieniu. Mroczniejszych, bo manipulujących seriami danych w celu uzyskania potwierdzenia swoich tez.

Podobnie jak G. Orssengo, Easterbrook postuluje istnienie cykli, w które wpisywać się ma obecnie obserwowane ocieplenie. Cykle te mają być wywołane zmianami aktywności słonecznej oraz PDO.  W 2006 r. Easterbrook twierdził, że bieżące ocieplenie ma się ku końcowi i jeśli cykl ten będzie kontynuowany, to należy się spodziewać ochłodzenia z minimum w okolicy roku 2035.

If the cycles continue as in the past, the current warm cycle should end soon and global temperatures should cool slightly until about 2035, then warm about 0.5°C from ~2035 to ~2065, and cool slightly until 2100.

Źródło.

Teza ta była podparta taką „projekcją”:

 

Samo w sobie to stwierdzenie nie było jeszcze niczym złym. Co prawda pozbawione było podstaw naukowych, ale nie miało w sobie znamion manipulacji danymi. Gorzej było parę lat później, gdy prof. Easterbrook zaprezentował taki oto, zaktualizowany wykres.

Na wykresie tym mamy już wyraźnie oznaczone okresy chłodne i ciepłe. Co więcej, mamy naniesioną prognozę IPCC i dane rzeczywiste, które mocno się z tą prognozą rozjeżdżają. Pik temperatury następuje w 1998 (pamiętacie, że prof. Jaworowski pisał o braku wzrostu temperatury po 1998?), następnie mamy spadek do poziomu z 1977/1978 i wzrost temperatury, ale do poziomu niższego, niż w latach 90. XX w. Problem polega na tym, że zaprezentowane „dane pomiarowe” po 1998 nie zgadzają się z żadną serią pomiarową. Żadną. Ani GISTEMP od NASA GISS. Ani z HadCRUT od CRU, ani z seriami satelitarnymi UAH i RSS.

Poniżej: dane GISTEMP.

Poniżej: satelitarna seria UAH:

W żadnej z tych serii okres po 2001 nie jest chłodniejszy od lat 90. XX w. Najmniejsze ocieplenie wskazuje satelitarna seria UAH, co akurat nie jest zaskoczeniem, jako że nie mierzy ona nawet temperatury przy powierzchni Ziemi, tylko jest oszacowaniem tejże temperatury w dolnej troposferze1. Smutna prawda jest więc taka, że dane te zostały „poprawione” na rzecz prognozy prof. Easterbrooka. I nie jest to tylko obserwacja ludzi uznających naukę związaną z globalnym ociepleniem. Problem dostrzegł również Bob Tisdale, negacjonista, na negacjonistycznym blogu „Watts Up With That”, gdzie prof. Easterbrook opublikował w 2014 wpis na temat swoich „odkryć” i prognoz. W komentarzu Bob Tisdale pyta:

And what kind of magical dataset did you present in your Figure 4?

Istotnie, trudno się nie zgodzić – seria danych prezentowana na fig. 4 rzeczywiście musi być „magiczna”. Przepychanki między negacjonistami trochę trwały, ostatecznie jednak prof. Easterbrook nie potrafił wskazać, w jaki sposób uzyskał serię danych niezgodną z jakąkolwiek opublikowaną serią anomalii temperatury globalnej. Prawdopodobnie Bob Tisdale był bliski prawdy, że jest ona efektem połączenia ze sobą dwóch zupełnie różnych serii: HadCRUT i UAH. Nikt poważnie zajmujący się tą tematyką czegoś takiego by nie zrobił. Dodatkowo Tisdale wprost zarzuca Easterbrookowi „tworzenie globalnego ochłodzenia w okresie, gdy takowego nie było”:

I raised a few eyebrows a couple of weeks ago by complaining loudly about a graph of global surface temperature anomalies (among other things) that was apparently created to show global cooling over a period when no global cooling existed.

W odpowiedzi na zarzuty kolegi Easterbrook oskarżył go o „werbalny atak” i… nie wyjaśnił skąd się bierze różnica między seriami danych a jego wykresem.

Warto wskazać, że sami pisaliśmy o tym oszustwie cztery lata wcześniej, niż wpadł na nie Bob Tisdale. Co więcej, wskazaliśmy dokładnie ten sam mechanizm oszustwa. Jeżeli chodzi zaś o sprawdzalność prognozy Easterbrooka, to wg niej powinniśmy już być w zaawansowanej fazie ochłodzenia. Żadna seria pomiarowa nie wskazuje, by miałaby to być prawda. Dla porządku jednak porównajmy owe prognozy z danymi rzeczywistymi.

Oprzemy się tu na „projekcji” prof. Easterbrooka opublikowanej w 2008 r. i zaprezentowanej na WUWT. Wygląda ona następująco:

W części historycznej projekcji prof. Easterbrooka wykres temperatur globalnych jest mocno wygładzony. Charakterystyczne jest tu ocieplenie z okolic 1940 (z anomalią ok. +0.1K) oraz prognozowany szczyt temperatury w okolicy 2000, po którym miałoby następować ochłodzenie wg trzech różnych scenariuszy. Pierwszy scenariusz to łagodne ochłodzenie, które jest replikacją ochłodzenia z lat 1945-1977, drugi scenariusz replikować ma silniejsze ochłodzenie z lat 1880-1915 (choć w rzeczywistości ochłodzenie z tamtych lat było ok. dwukrotnie słabsze, niż zaprezentował tu Easterbrook) oraz trzeci, będący opcją skrajną, w którym następuje wyjątkowo silne globalne ochłodzenie o ok. 1K do 2022 r.  Jak czytamy we wpisie na WUWT (podkreślenia nasze):

The IPCC predicted global warming of 0.6° C (1° F) by 2011 and 1.2° C (2° F) by 2038, whereas Easterbrook (2001) predicted the beginning of global cooling by 2007 (± 3-5 yrs) and cooling of about 0.3-0.5° C until ~2035. The predicted cooling seems to have already begun. Recent measurements of global temperatures suggest a gradual cooling trend since 1998 and 2007-2008 was a year of sharp global cooling.

Na podstawie tego opisu odtworzyliśmy prognozę Easterbrooka – ochłodzenie rozpoczyna się w roku 2003 (a zarazem projekcja Easterbrooka, na co wskazuje powyższy wykres) i trwa do roku 2035. Temperatura spada o nieco ponad 0.3°C, co również jest spójne z tekstem prognozy. Wygląda to następująco:

Jak widać, wszystkie wartości na wykresie są o około 0.5°C niższe, niż w oryginalnej prognozie, co wynika ze zmiany okresu referencyjnego na 1981-2010, dzięku czemu można było pokazać serie satelitarne. Wykres jest 5-letnią średnią ruchomą (centrowaną), zatem ostatni punkt danych to średnia za lata 1998-2002. Oczywiście minęło już sporo czasu, możemy zatem pokazać jak w istocie zmieniały się anomalie temperatury aż do 2018 (a dokładniej 2014-2018). Okazuje się (co nie jest jakieś szczególnie zaskakujące), że prognoza prof. Easterbrooka kompletnie rozmija się z rzeczywistością:

Nawet seria satelitarna UAH, która po szeregu modyfikacji1 wskazuje najmniejszy trend ocieplenia mocno rozjeżdża się z prognozą Easterbrooka. Seria RSS, również oparta o dane satelitarne, wskazuje na zdecydowanie silniejsze ocieplenie i jest zbliżona do pomiarów naziemnych. Rozjazd między prognozami a rzeczywistością sięga już ok 0.4°C. Zdecydowanie lepiej sprawdziły się prognozy IPCC. Co prawda obserwowany trend jest nieco niższy, niż prognozowany w scenariuszu RCP 8.5 (co wynika z nieco innych wartości wymuszenia radiacyjnego, niż prognozowano, a także nieco innych metod obliczania średniej globalnej), jednakże znacznie bliższy rzeczywistości, niż prognozy Easterbrooka.

Podsumowując – prof. Easterbrook nie tylko dopuścił się bardzo brzydkich działań mających na celu nagięcie danych z serii pomiarowych do własnych prognoz, dodatkowo jego prognozy zupełnie się nie sprawdziły.

 

David C. Archibald

Ochłodzenie klimatu prognozowane przez D. Easterbrooka wydaje się niczym nieznaczącym epizodem przy prognozach Davida Archibalda. David C. Archibald to geolog, członek powołanej w 2000 r. tzw „Grupy Lavoisiera„, której głównym celem jest szerzenie negacjonizmu względem globalnego ocieplenia. Związany jest również ściśle z przemysłem naftowym, np. jako dyrektor zarządzający Yeeda Oil Ltd. Swego czasu wraz z dwoma bliżej niezidentyfikowanymi profesorami z Purdue University opracował tabletki mające leczyć raka prostaty zrobione z warzyw – brokułów i chili. Barwna postać.

Na samym początku roku 2006 David Archibald opracował prognozę gwałtownego ochłodzenia, jakie miało być związane z malejącą aktywnością słoneczną. Prognoza opierała się na powiązaniu średniej temperatury rocznej w wybranych punktach i długości cyklu słonecznego. Na tej podstawie Archibald stwierdził, że:

Projections of weak solar maxima for solar cycles 24 and 25 are correlated with the terrestrial climate response to solar cycles over the last three hundred years, derived from a review of the literature. Based on solar maxima of approximately 50 for solar cycles 24 and 25, a global temperature decline of 1.5°C is predicted to 2020, equating to the experience of the Dalton Minimum. To provide a baseline for projecting temperature to the projected maximum of solar cycle 25, data from five rural, continental US stations with data from 1905 to 2003 was averaged and smoothed. The profile indicates that temperatures remain below the average over the first half of the twentieth century.

Dobrze czytacie. Na podstawie danych z pięciu wybranych stacji, David Archibald prognozował, że w ciągu 17 lat od 2003 roku do roku 2020 średnia globalna temperatura spadnie o 1.5°C! Możemy wykorzystać poprzednie wykresy do pokazania tej prognozy.

Warto zauważyć, że przy gigantycznym ochłodzeniu prognozowanym przez D. C. Archibalda, ochłodzenie prognozowane pierwotnie przez Easterbrooka wydaje się kompletnie nieistotne, wręcz niezauważalne. I oczywiście wiemy też, że w serii pomiarowej nie ma nawet śladu ochłodzenia.

Podobnie, jak gigantyczne było prognozowane ochłodzenie, gigantyczny jest też błąd owej prognozy. Sięga on obecnie 1.3 – 1.4°C. I o ile o prognozach prof. Easterbrooka możemy zwyczajnie powiedzieć, że się „nie sprawdziły”, to w przypadku prognoz Davida Archibalda byłoby to dużym eufemizmem. Błąd tej prognozy możemy chyba jedynie porównać do przypadku, w którym ktoś prognozuje falę mrozu, a otrzymuje falę upałów. Staje się powoli jasne, że prognozy klimatycznych negacjonistów wysuwane na początku bieżącego wieku nie miały nic wspólnego z rzeczywistością, co więcej nie miały podstaw naukowych. Wyciąganie wniosków z pięciu wybranych stacji (przy czym istnieje wysokie ryzyko, że wybrane były one specjalnie pod tezę) musiało się skończyć tak, jak na powyższym wykresie.

Richard Lindzen

Lindzen to jeden z nielicznych fizyków podważających antropogeniczne przyczyny globalnego ocieplenia. W 1989 r. stwierdził on, iż „osobiście uważa, że prawdopodobieństwo że w nadchodzącym stuleciu ocieplenie związane z gazami cieplarnianymi osiągnie wartości porównywalne z naturalną zmiennością klimatu jest małe„. Oznacza to, że ocieplenie związane z emisją tychże gazów nie powinno wg Lindzena przekroczyć 0.3°C/100 lat. Oczywiście, jak widzimy na zaprezentowanych wyżej wykresach, jest ono sporo większe.

Porównanie prognozy Hansena (1988) i rzeczywistych danych pomiarowych. Dodano prognozę opartą o twierdzenia R. Lindzena. Źródło: Skeptical Science.

 

John McLean

W okolicach roku 2010 ów pan zasugerował, iż w związku z ujemną fazą ENSO (La Niña) średnia temperatura globalna spadnie do poziomu najniższego od 1956, a być może i wcześniej. Oczywiście jak wiemy, nic takiego nie miało miejsca. Prognoza oparta była o pracę „Influence of the Southern Oscillation on tropospheric temperature” (McLean, Freitas, Carter 2009) w której co prawda słusznie wskazano związek ENSO ze zmiennością temperatury globalnej w krótkich skalach czasowych, ale jednocześnie wysunięto wniosek,  który absolutnie z tej pracy nie wynikał:

Finally, this study has shown that natural climate forcing associated with ENSO is a major contributor to variability and perhaps recent trends in global temperature, a relationship that is not included in current global climate models.

Ponieważ wskaźniki związane z ENSO (np. wzmiankowane w pracy SOI) spadły w 2011 do bardzo niskich poziomów, na tej podstawie i na podstawie błędnych wniosków McLean wysunął prognozę, która się nie sprawdziła, bo się sprawdzić nie mogła.

To tylko parę przykładów z prognozowanych „globalnych ochłodzeń”, które ostatecznie nie doszły do skutku. Cechą charakterystyczną jest tutaj późniejsze przesuwanie prognozowanego startu ochłodzenia w czasie – w sytuacji gdy w sposób oczywisty do ochłodzenia nie doszło (nie wskazuje na to żadna seria pomiarowa). Można na przykład odnaleźć prezentację prof. Easterbrooka z 2017,  w której opowiada on dokładnie te same historie, co 10 lat wcześniej i całkowicie „przypadkowo” na wykresach nie widać ostatnich najcieplejszych lat, urywają się one w bardzo wygodnym dla Easterbrooka miejscu. Dokładnie te same wykresy możemy znaleźć w prezentacji trzy lata starszej, co jednoznacznie wskazuje, że nowsze dane były dla prof. Easterbrooka zwyczajnie niewygodne.

Powyżej: zrzut z prezentacji prof. Easterbrooka z 2014 r. Mimo, że mieliśmy już dodatkowe 13 lat danych, Easterbrook nadal ucina je w roku 2000, prezentując „prognozę” po tym roku.

 

Powyżej: kolejny zrzut z tej samej prezentacji. Ćwiczenie: na poniższym wykresie satelitarnej serii UAH wskaż rok 2012 i wyjaśnij, dlaczego w prezentacji z 2014 prof. Easterbrook uciął wykres właśnie na początku 2012.

 

 

1 Satelitarne serie pomiarowe w istocie nie mierzą temperatury przy powierzchni ziemi, tak jak termometry w seriach „naziemnych”. Zamiast tego oszacowują temperaturę dolnej troposfery w oparciu o pomiary (wykonywane za pomocą MSU/AMSU) strumienia promieniowania w różnych długościach fali. Wynik, czyli szacowana anomalia temperatury zależy od tego, w jaki sposób różne grupy zajmujące się tym tematem ją wyliczą. Problemem jest tu nie tylko dryf satelitów (które powinny się znajdować nad danym miejscem dokładnie o tej samej porze, ale z uwagi na zmiany parametrów orbity ta pora się zmienia), ale i fakt, że seria składa się z danych pochodzących z wielu różnych satelitów na których znajdują się instrumenty różnego rodzaju, przez co cała seria jest niejednorodna i wymaga wielu korekt. Parę lat temu satelitarna seria UAH została zaktualizowana do wersji 6.0, w której znacząco obniżono anomalie temperatury w stosunku do wersji 5.6. Po tym zabiegu seria ta charakteryzuje się najniższym trendem temperatury ze wszystkich serii pomiarowych, również innych serii satelitarnych. Nie radzimy przywiązywać się do tych danych, nie wiadomo bowiem jak będą wyglądać w kolejnych wersjach ;)

 

 

 

 

 

2019

2019

Jak wielu z was zapewne wiadomo, od jakiegoś czasu jesteśmy pod wpływem dość słabego El Niño, co powinno mieć wpływ na średnie temperatury globalne mierzone w przyszłym roku. Niektórzy zastanawiają się, czy to oznacza, że rok 2019 będzie globalnie rekordowo ciepły. Odpowiednią prognozę wydało ostatnio brytyjskie MetOffice – wg prognozy tej rok 2019 ma szanse być rekordowym, ale nie są to szanse jakoś szczególnie duże.

Źródło: MetOffice

Jeśli prognoza ta się sprawdzi, to nawet jeśli nie będzie to rok rekordowy, to będzie on z pewnością w pierwszej trójce najcieplejszych lat (globalnie) w historii obserwacji instrumentalnych, a być może i w całym holocenie.

Najcieplejszy sierpień w Europie

Najcieplejszy sierpień w Europie

Jak donosi serwis copernicus.eu, sierpień 2018 był w Europie najcieplejszym sierpniem w historii obserwacji (w skali całego kontynentu). Anomalia temperatury wyniosła +1.6°C (okres referencyjny 1981-2010) – dotychczas rekordowy sierpień 2010 pobity został o 0.2°C. Wyniki te oparte są o reanalizę ERA Interim.

Powyżej: rozkład anomalii temperatury w sierpniu 2018 w Europie i na świecie. Źródło: Copernicus/ECMWF.

[xyz-ips snippet=”s2-ad”]

Tegoroczny sierpień przyniósł dodatnie anomalie temperatury niemal na całym kontynencie. Wyjątkiem były tu południowe Włochy, północna część Wysp Brytyjskich, Islandia i część Norwegii.

Powyżej: 12. miesięczne średnie ruchome anomalie temperatury powietrza w Europie i na świecie. Źródło: Copernicus/ECMWF.

Globalny przebieg 12. miesięcznej anomalii temperatury powietrza wskazuje na dalszy jej spadek po szczycie wyjątkowo silnego El Niño z lat 2015/2016. Ponieważ w najbliższym czasie spodziewany jest jego powrót (tym razem jako raczej umiarkowanego), trend ten powinien w ciągu najbliższych 12 miesięcy ulec najpierw wyhamowaniu, a później odwróceniu. W Europie po nieznacznym ochłodzeniu, temperatury ponownie wzrosły i ostatnie 12 miesięcy charakteryzuje się anomalią o 1.07°C wyższą od średniej z lat 1981-2010. Rekordowo ciepłe 12 miesięcy w Europie wystąpiło pomiędzy lipcem 2006 a czerwcem 2007, kiedy anomalia ta osiągnęła +1.47°C. Nieco niższa (+1.38°C) była między sierpniem 2015 a lipcem 2016, jednak w tych latach okres wysokich anomalii utrzymywał się dłużej, co widać wyraźnie gdy użyjemy dłuższego okresu dla wyciągnięcia średniej ruchomej anomalii temperatury:

Powyżej: 36. miesięczne średnie ruchome anomalie temperatury powietrza w Europie. Źródło: Copernicus/ECMWF.

[xyz-ips snippet=”s1s1z-ads”]

Poza ewidentną przewagą ostatniego okresu wysokich temperatur z lat 2015/6 uwagę zwraca jej ewidentna cykliczność, na którą kilkukrotnie zwracaliśmy już uwagę. Wg tego wykresu powinniśmy właśnie wchodzić w okres niższych temperatur, jednak jakoś tego nie widać. Czy obecne minimum będzie tak samo nieudane, jak niedoszłe maksimum z połowy lat 90. XX w.? Czas pokaże. Na powyższym wykresie wyraźnie rysuje się cykl 6-7 letni z maksimami w 1983-1984, 1989-1990, 1995 (nieudane), 2002, 2008-2009, 2015-2016. Jeśli chodzi o minima, to ostatnie wystąpiło w latach 2011-2013, zaś poprzednie w latach 2004-2006. Wynika z tego, że obecnie powinniśmy odczuwać znacznie niższe temperatury, niż ma to miejsce w rzeczywistości, a kolejne maksimum powinno się rozpocząć około roku 2020-2021. Być może jednak czeka nas jakaś niespodzianka.

Powyżej: 36. miesięczne średnie ruchome anomalie temperatury powietrza w Europie z usuniętym trendem liniowym. Źródło: Copernicus/ECMWF.

 

Nadchodzi El Niño!

Nadchodzi El Niño!

Wygląda na to, że zaczyna się nowe El Niño. Ta ciepła faza zmienności temperatury wschodniego tropikalnego Pacyfiku wpłynie na pogodę w dużej części globu, a także prawdopodobnie spowoduje nowe globalne rekordy temperatury. Oczywiście w połączeniu z globalnym ociepleniem, ale tak to już działa, że najcieplejsze są lata z El Niño, zatem przy rosnącym trendzie rekord zawsze padnie w roku cieplejszym niż sąsiednie. A ponieważ ktoś mnie poprosił aby coś wrzucić na ten temat, więc chętnie wrzucam.

Read More Read More

Powrót El Niño?

Powrót El Niño?

Od zakończenia ostatniego El Niño mijają właśnie dwa lata. W tym czasie przeważała mizerna La Niña, co miało wpływ na nieznaczne obniżenie się globalnych temperatur. Mimo dominacji ujemnej fazy ENSO temperatury nie obniżyły się jednak znacznie – obecne „niskie” temperatury globalne przed rokiem 2014 byłyby traktowane jako „bardzo wysokie”. Wg prognoz sezonowych dominacja słabej La Niñi dobiegła już końca. W chwili obecnej panują warunki „neutralne”, a w kolejnych miesiącach możemy oczekiwać ich kontynuacji, ale tym razem po „ciepłej stronie”.  Poniżej prognoza sezonowa CFSv2 dla regionu Niño 3.4:

[xyz-ips snippet=”s2-ad”]

Być może czeka nas nawet powrót El Niño, przy czym byłoby to El Niño równie mizerne, jak miniona La Niña. Podobne do prognoz amerykańskiego CFSv2 są prognozy brytyjskie, wg których być może pojawi się nawet dość umiarkowane El Niño:

Źródło: MetOffice.

Podobnie ma się rzecz z prognozami ECMWF, chociaż te wydają się być bardziej zbliżone do wyników modelu CFSv2. Wygląda więc na to, że istnieją spore szanse na to, że pod koniec roku El Niño do nas wróci, choć najprawdopodobniej słabe. Niestety nadal najprawdopodobniej nie minęliśmy „wiosennej bariery”, za którą prognozy rozwoju ENSO na dalsze miesiące roku są cokolwiek problematyczne i często zwyczajnie się nie sprawdzają. W ubiegłym roku ECMWF bardzo kiepsko radził sobie z tymi prognozami, czego dowodzą ich poniższe wyniki od maja do września:

Również prognozy brytyjskiego MetOffice początkowo były złe, wydają się jednak nieco lepsze od prognoz ECMWF.

Podobnie mylił się CFSv2, który w maju nie widział ujemnej anomalii temperatury wód w regionie 3.4, a taką możliwość głębiej zasygnalizował dopiero w sierpniu.

Zdecydowanie więc nie są to prognozy pewne – równie dobrze może nas zaskoczyć nieco silniejsze El Niño, ale i powrotu mizernej La Niñi wykluczyć całkowicie nie można. Miejcie to na uwadze czytając „niusy” na temat powrotu El Niño, które tu i ówdzie zaczynają się już pojawiać. Powrót umiarkowanego El Niño najprawdopodobniej spowodowałby wzrost temperatur globalnych – co prawda nie do poziomu z lat 2015-2016, ale powyżej tych, które notowaliśmy przed rokiem 2015.

[xyz-ips snippet=”s1s1z-ads”]

 

Postępy globalnego ocieplenia

Postępy globalnego ocieplenia

Za każdym razem gdy w Polsce zrobi się zimno możemy obserwować wysyp wszelkiej maści ekspertów, którzy na podstawie tego co widzimy aktualnie za oknem lekką ręką ekstrapolują sobie to na cały świat. Jeśli w Polsce jest zimno, to jakim cudem możemy mówić o Globalnym Ociepleniu (tym bardziej – o zgrozo – o Antropogenicznym Globalnym Ociepleniu)? Przecież skoro się ociepla, to powinno być cieplej, a jest zimno. Ba, nawet tutaj w komentarzach znalazł się ktoś, kto twierdzi, że w zasadzie w stosunku do lat 50. XX w. klimat w centralnej części Polski nie uległ zmianie.

Oczywiście takie podejście nie ma większego sensu. Terminem Globalne Ocieplenie określamy wzrost średniej temperatury naszej planety, a jej wzrost nie wyklucza tego, że na niektórych jej obszarach będziemy mieli do czynienia z okresami (czasem nawet dłuższymi) temperatury niższej od normy. W lutym i marcu (przede wszystkim ten marzec wielu zabolał, bo choć jego anomalia była zbliżona do lutowej, to w marcu ma być ciepło i już) chłodniej niż przeciętnie było w Polsce, co zaczęło stanowić podstawę twierdzenia, że:

  • Globalne ocieplenie nie istnieje
  • Klimat od października 2015 ewidentnie się ochładza
  • Będzie coraz zimniej

Oczywiście wraz z rekordowo ciepłym kwietniem głosy te wstydliwie ucichły (zapewne najpóźniej do najbliższego większego ochłodzenia), jednakże warto może przyjrzeć się danym globalnym z ostatnich lat (a nie tylko temu, czy krzaki za oknem w marcu pokryły się śniegiem). A wyglądają one tak:

[xyz-ips snippet=”s2-ad”]

Powyższy wykres przedstawia przebieg miesięcznych anomalii temperatury globalnej od 1981 r. wraz z 13. i 37. miesięczną średnią ruchomą. Od roku 2015 temperatury globalne przyjęły wartości rekordowo wysokie, czemu poza Globalnym Ociepleniem pomogła dodatnia faza ENSO: El Niño. Od tego czasu temperatury globalne spadły (co związane jest z nieco rachityczną ujemną fazą ENSO – La Niña). Pomimo wszystko, mimo braku El Niño, mimo obecności słabej La Niña, temperatury globalne spadły jedynie do poziomu najwyższych wartości, jakie występowały przed 2015. To oznacza, że obecny globalny „chłód” odznacza się takimi samymi wartościami temperatury (globalnej), jak „wyjątkowe ciepło” przed 2015. Znacznie silniejsza La Niña najprawdopodobniej sprowadziłaby te anomalie do niższego poziomu, jednakże nadal znacznie wyższego, niż w czasie silnych La Niña przed 2015.

Ciekawą prezentację danych mamy poniżej:

Na powyższym wykresie (źródło: http://www.columbia.edu/~mhs119/Temperature/T_moreFigs/ za NASA/GISS) mocno rzucają się w oczy pierwsze w historii pomiarów instrumentalnych przekroczenia wartości globalnej temperatury rzędu 1.0, a nawet 1.2°C powyżej normy z lat 1951-1980. Od 2001 r. wartości, które w latach przed 1995 określilibyśmy jako „bardzo wysokie”, stały się nagle wartościami niskimi. Warto również rozważyć liczbę miesięcy z anomalią wyższą od 0.8°C przed i po roku 2015.

 

Powyższe mapy (źródło jak wyżej) przedstawiają rozkład anomalii temperatury w kolejnych dekadach. Wyjątkowość lat po 2001 rzuca się tu w oczy aż nadto.

Niestety – Globalne Ocieplenie postępuje. Każda kolejna dekada jest cieplejsza od poprzedniej i nie wygląda na to, żeby proces ten miał ulec szybkiemu zahamowaniu. Chciejstwo niektórych, poparte obserwacjami krzaka za oknem, na niewiele się tu zda, bowiem zmienność pogody na małym wycinku planety jakim jest Polska, jest na tyle duża, że w krótszych (dekadowych) skalach czasowych potrafi doskonale przykryć efekt ocieplenia, który mimo że w sensie klimatycznym jest duży i wynosi ostatnio ok. 0.2°C/dekadę, to jest jednocześnie na tyle mały, żeby przeciętny człowiek nie zajmujący się klimatem nie potrafił go uchwycić. Nie ma w tym zresztą nic dziwnego – większość  nas ma blade pojęcie na temat tego, jaka zima była w Polsce trzy lata temu, trudno więc oczekiwać że będą potrafili dokonać obiektywnej oceny zmian klimatu w naszym kraju.

Są też tacy, którzy te braki w ludzkiej pamięci doskonale wykorzystują, co widać doskonale w różnorakich komentarzach, chociażby w serwisie Twoja Pogoda. To tam właśnie lansowano hipotezę o postępującym ochłodzeniu klimatu Polski, jaki miał się rozpocząć w październiku 2015. Zapominano przy tym dodać, że wielokrotnie wcześniej z takimi ochłodzeniami mieliśmy do czynienia, mimo iż od lat 70. XX w. klimat w Polsce ulega gwałtownemu ociepleniu (ocieplał się i wcześniej, ale zdecydowanie wolniej).

Doskonale sytuację tę prezentuje powyższy wykres, przedstawiający średnie roczne anomalie temperatury w Polsce (odniesione do okresu referencyjnego 1981-2010). Widać na nim, że o ile zmienność międzyroczna jest duża i na przestrzeni kilku lat anomalie roczne mogą się różnić nawet o 3°C. Proszę to teraz odnieść do Globalnego Ocieplenia, które odznacza się tempem rzędu 0.2°C/dekadę. Staje się oczywiste, że międzyroczna temperatura w Polsce odznacza się dużo większą zmiennością, niż trend wynikający z globalnego ocieplenia. Często chłodniejszych od (bieżącej) normy może być nawet parę kolejnych lat. I to właśnie jest nagminnie wykorzystywane przez wspomnianych wyżej komentatorów, którzy słowem nie wspomną, że chłodny skądinąd rok 2010 w Polsce (patrz wykres) w połowie naszego wieku byłby uznany za normalny. Przede wszystkim jednak ekstrapolowanie danych z Polski na cały świat mija się z celem. Dla przykładu: wyjątkowo ciepłe w Polsce lato 1992 (w latach 1781-2017 był tylko jedno cieplejsze) przypadło na okres w którym temperatury globalne były wyjątkowo niskie w związku z mającym miejsce rok wcześniej wybuchem wulkanu Pinatubo. Tak na przykład wyglądało 22 sierpnia 1992 Great Falls w USA (Montana, nie tak dawno temu niektórzy dziwili się tam śniegowi w październiku). Tego dnia spadło tam ponad 21 cm śniegu, wcześniej w czasie 100 lat obserwacji nigdy nie zaobserwowano pokrywy śnieżnej w sierpniu. W Polsce zaś zmierzaliśmy w stronę skrajnie upalnej końcówki sierpnia – w ostatnich dniach tego miesiąca temperatura maksymalna wzrosła miejscami znacznie powyżej 35°C, najpóźniej w historii pomiarów (aż do 2015).

W rzeczywistości anomalia temperatury w środkowej Europie była w zasadzie jedyną anomalią dodatnią w zamieszkałej, kontynentalnej części świata (jeden punkt siatki wypada jeszcze nieźle w Australii):

Dla porównania rzekomo chłodne ostatnie lato w Polsce globalnie wyglądało tak.

A czy 0.2°C na dekadę to dużo? Gdyby w latach 50. XX w. zamiast się ocieplać, zaczęło się w tym tempie ochładzać, to obecnie byłoby znacznie zimniej, niż w najzimniejszym okresie Małej Epoki Lodowej, a w okolicy roku 2150 średnia temperatura globalna byłaby niższa od tej z połowy zeszłego wieku o 4°C. Mniej więcej tyle co w maksymalnej fazie ostatniego glacjału. Sami więc oceńcie, czy to dużo.

[xyz-ips snippet=”s1s1z-ads”]

Czy globalnie grudzień okaże się bardzo ciepły?

Czy globalnie grudzień okaże się bardzo ciepły?

Początek miesiąca jest dosyć zaskakujący. Wartość globalnej anomalii temperatury oszacowana na podstawie analizy modelu GFS osiągnęła wartość najwyższą od kwietnia 2016, a więc od szczytu temperatur związanych z El Niño 2015/2016. W pojedynczych terminach anomalia temperatury na półkuli północnej sięgała +1.7K w stosunku do średniej z lat 1981-2010. Jest to zaskakujące z tego względu, że El Niño skończyło się już niemal półtora roku temu, a 2017 upływał raczej pod znakiem warunków neutralnych (ENSO). Czy to znak, że Globalne Ocieplenie wkroczyło w kolejną fazę?

Read More Read More

Rekordowo niski zasięg pokrywy lodowej w Antarktyce

Rekordowo niski zasięg pokrywy lodowej w Antarktyce

W ostatnich dniach zasięg pokrywy lodowej Antarktyki przyjął rekordowo niskie wartości. Wg japońskiej agencji JAXA 25 września wynosił on zaledwie 17.58 mln km² i był niższy (dla tego dnia), niż w dotychczas rekordowym roku 2002 (17.7 mln km²). Gwałtowny spadek zasięgu pokrywy lodowej Antarktyki po raz pierwszy odnotowaliśmy w roku ubiegłym, kiedy na przełomie sierpnia i września, zamiast nieco wzrosnąć, spadł on o ponad 0.7 mln km². Podczas tegorocznego antarktycznego lata notowano również najniższy zasięg w czasie całych obserwacji satelitarnych, czyli od 1979.

Read More Read More

GISTEMP: sierpień 2017 globalnie drugi najcieplejszy w historii pomiarów

GISTEMP: sierpień 2017 globalnie drugi najcieplejszy w historii pomiarów

Wg serii GISTEMP średnia anomalia temperatury globalnej odniesiona do wielolecia 1951-1980 osiągnęła w sierpniu +0.85K i była drugą najwyższą dla sierpnia w latach 1880-2017. Cieplej było jedynie w roku ubiegłym: +0.99K, co było związane z trwającym jeszcze wtedy podwyższeniem temperatur globalnych wywołanym przez El Niño 2015/16. Wszystko wskazuje na to, że również wrzesień będzie globalnie miesiącem bardzo ciepłym, choć z pewnością nie widać tego obecnie za oknem.  Wiele wskazuje na to, że tak wysokie anomalie temperatury stały się już sprawą codzienną (comiesięczną).

[xyz-ips snippet=”s1s1z-ads”]

Ponownie nie udał się szumnie przez niektórych zapowiadany „Armagedon” – minimalny zasięg pokrywy lodu dryfującego Arktyki był nieco wyższy, niż przed rokiem. Stan lodu arktycznego jest zły, ale o żadnym armagedonie w żadnym razie być mowy póki co nie może. Postępujące Globalne Ocieplenie najprawdopodobniej doprowadzi w końcu do zaniku tego lodu, stanie się to jednak zapewne najprędzej w przyszłej dekadzie.

Wstępne analizy września wskazują, że jego anomalia może być nieco niższa od sierpniowej i wynieść około 0.8K. Bieżący rok ma zatem bardzo duże szanse na to, by być drugim najcieplejszym w historii pomiarów. Poniżej wykres anomalii temperatur globalnych oparty o analizę modelu GFS (Źródło: http://www.karstenhaustein.com/climate.php).

W ostatnich dniach września prognozowane jest największe tego roku ochłodzenia na półkuli południowej, gdzie anomalia temperatury spadnie do około -0.12K. Jednocześnie bardzo ciepła ma być półkula północna, gdzie ostatnie anomalie sięgają +1.0K. Za ochłodzenie na półkuli południowej odpowiadać będą bardzo niskie temperatury na kontynencie antarktycznym, gdzie anomalia temperatury września ma spaść do -2.6K, a w pojedynczych terminach nawet do -5.5K. Poniżej mapa przedstawiająca rozkład prognozowanej anomalii września na Antarktydzie (Źródło jak wyżej).

[xyz-ips snippet=”s2-ad”]

Co ciekawe, ponownie mocno spada zasięg pokrywy lodowej Antarktyki, który jest obecnie niemal najniższy w historii (dla 21-22 września). Najprawdopodobniej dowodzi to jedynie tego, że za zasięg ten odpowiada nie tylko anomalia temperatury, ale też inne czynniki, jak na przykład rozkład i siła wiatrów, czy anomalia temperatury wód Oceanu Południowego. Poniżej: zasięg lodu dryfującego Antarktyki w 2017 na tle innych lat w erze satelitarnej (JAXA).

[xyz-ips snippet=”ads-btf”]

Kolejny ciepły miesiąc

Kolejny ciepły miesiąc

W skali globalnej marzec 2017 powinien zapisać się jako kolejny bardzo ciepły miesiąc, z anomalią (GISTEMP) wyższą niż +1.0K w odniesieniu do wielolecia 1951-1980. Przypomnijmy, że przed El Niño 2015/6 anomalie wyższe od +1.0K nie pojawiły się ani razu.

Źródło: http://www.karstenhaustein.com/climate.php

Wg analizy GFS anomalia globalna miałaby osiągnąć +0.56K w stosunku do wielolecia 1981-2010, nieco więcej aniżeli w lutym (który wg GISTEMP miał anomalię dla równą +1.10K w stosunku do 1951-1980 i był drugim najcieplejszym lutym w historii obserwacji, zaraz po lutym 2016).

W dalszym ciągu temperatury globalne są wysokie. Być może miniona La Niña była zbyt mizerna, by skutecznie je obniżyć, albo – podobnie, jak to miało miejsce po Niño 97/8 – czeka nas przeskok anomalii. W latach 1994-1996 średnia anomalia roczna w serii GISTEMP wynosiła +0.37K. W czasie El Niño 1997/8 poszybowała do 0.63K, a po La Niña z lat 1999-2000, w latach 2001-2003 wyniosła już +0.60K. Nie różniła się więc ona znacznie od wartości z rekordowo wówczas silnego El Niño. Być może podobnie będzie obecnie i średnia z kolejnych 3 lat (zakładając brak silnej La Niña) wyniesie w GISTEMP około +0.95K.