2020/01/24 23:01

Maj i wiosna 2012 w Europie Środkowej

Wszystkie miesiące wiosenne (od marca do maja 2012) charakteryzowały się w Europie Środkowej temperaturami powyżej średniej z okresu 1961-1990.

Przypominam w tym miejscu, że rozpatrujemy tutaj region CEU (10E-25E, 45N-55N) jako całość.

Maj 2012 – ostatni miesiąc klimatologicznej wiosny – okazał się w regionie miesiącem ciepłym z odchyleniem od normy 1961-1990 równym +1.77°C. Z miesięcy wiosennych wyższe odchylenie miał marzec (+2.80°C), niższe kwiecień (+1.47°C).

Rozkład odchyleń temperatury od średniej z lat 1961-1990 w Europie Środkowej – maj 2012.

Najwyższe odchylenia od średniej wieloletniej, dochodzące lokalnie do +3°C, notowano w zachodniej i centralnej części regionu. Najniższe zaś w południowej  – tutaj maj 2012 mieścił się w klimatologicznej normie.

W latach powojennych najcieplejszym majem w Europie Środkowej były maje 2002 i 2003 – oba z odchyleniem +2.90°C.

Rozkład odchyleń temperatury od średniej z lat 1961-1990 w Europie Środkowej – maj 2002.
Rozkład odchyleń temperatury od średniej z lat 1961-1990 w Europie Środkowej – maj 2003.

Najzimniej było zaś w 1991 (-2.82°C)

Rozkład odchyleń temperatury od średniej z lat 1961-1990 w Europie Środkowej – maj 1991.

W całym okresie 1800-2012 zdarzały się jednak maje zarówno cieplejsze, jak i zimniejsze od wyżej wskazanych. Kandydatami do najcieplejszych są  maj 1889 i 1811. W 1811 wyliczone odchylenie osiągnęło +3.80°C, zaś w 1889 +3.39°C, jednak ilość stacji w 1811 roku jest niewystarczająca, by jednoznacznie potwierdzić, że maj ten był bezsprzecznie cieplejszy od maja 1889, szczególnie iż brakuje danych we wschodniej części regionu, gdzie tego roku notowano zdecydowanie niższe anomalie.

Rozkład odchyleń temperatury od średniej z lat 1961-1990 w Europie Środkowej – maj 1811.
Rozkład odchyleń temperatury od średniej z lat 1961-1990 w Europie Środkowej – maj 1889.

Rozkład anomalii sugeruje raczej iż to maj 1889 był od 1811 – w przypadku tego ostatniego wartości są raczej zawyżone. Należy tu nadmienić, że problem braku odpowiedniej ilości danych jest charakterystyczny niemal dla całego XIX wieku – dopiero od okolic roku 1881 jest z tym lepiej.

Bezsprzecznie najzimniejszym majem w serii jest maj 1874 z odchyleniem -4.05°C, zaraz po nim jest maj 1876 z odchyleniem -3.89°C

Rozkład odchyleń temperatury od średniej z lat 1961-1990 w Europie Środkowej – maj 1874.
Rozkład odchyleń temperatury od średniej z lat 1961-1990 w Europie Środkowej – maj 1876.

Warto tu wspomnieć, że cała dekada 1871-1880 charakteryzowała się występowaniem bardzo zimnych majów:

  • Maj 1871  z odchyleniem -3.19°C
  • Maj 1873 z odchyleniem -2.78°C
  • Maj 1874 z odchyleniem -4.05°C
  • Maj 1876 z odchyleniem -3.89°C
  • Maj 1877 z odchyleniem -2.45°C
  • Maj 1879 z odchyleniem -2.12°C
  • Maj 1880 z odchyleniem -1.59°C

Jedynym ciepłym majem tej dekady był maj 1872 z odchyleniem +1.59°C, zaś w skali całej dekady miesiąc ten miał odchylenie -1.78°C.

Wiosna 2012 była bardzo ciepła z odchyleniem od średniej z lat 1961-1990 równym +2.02°C. Cieplejsze wiosny notowano w 2007 (+2.82°C), 2002 (+2.04°C), 2000 (+2.41°C), 1934 (+2.35°C) oraz w 1920 (+2.51°C). W XIX wieku wiosen z odchyleniem > +2°C w stosunku do średniej z lat 1961-1990 nie notowano.

  • Najcieplejszą wiosnę odnotowano w 2007 (+2.82°C)
  • Najzimniejszą wiosnę odnotowano w 1845 (-2.92°C)

Najprawdopodobniej jeszcze zimniejsza wiosna wystąpiła na samym początku regularnych pomiarów meteorologicznych. Wyliczenia dla wiosny 1785 wskazują na wartość -4.4°C, przy czym jest to głównie zasługa ekstremalnie zimnego marca (odchylenie około -8°C) i kwietnia (około -4). Wg. Haliny Lorenc średnia temperatura marca 1785 w Warszawie wyniosła -6.4°C i była niższa od normy o niemal 9°C.

Wg. danych z Praga-Klementinum 8 marca 1785 średnia temperatura dobowa spadła do -15.2°C, zaś w całym marcu dodatnią średnia dobową notowano tylko 18.03 (+1.1°C), 21.03 (+1.2°C) oraz 27.03 (+0.1°C). Cztery ujemne średnie dobowe notowano w kwietniu (najniższa wystąpiła 5 kwietnia: -2.1°C). Najniższą temperaturę maksymalną notowano 1 marca – tego dnia temperatura wzrosła jedynie do -9°C (28.02.1785 temperatura maksymalna wyniosła -14.0°C). Najcieplej było 21.03.1785: +6.0°C. Tej wiosny temperaturę maksymalną powyżej +20 stopni osiągnięto w Pradze dopiero 6 maja.

Najniższą temperaturę odnotowano 1.03.1785 (-27.6°C). Poniżej -20°C było również 8 i 9 marca (-23.0 i -23.1°C). Poniżej -10°C było jeszcze 30 marca: -10.4°C.

Rozkład odchyleń temperatury od średniej z lat 1961-1990 w Europie Środkowej – marzec 1785.

 Zimniejszy marzec w Warszawie wystąpił tylko w 1808 (-6.9), ale w skali całego regionu był to marzec cieplejszy od marca 1785.

Rozkład odchyleń temperatury od średniej z lat 1961-1990 w Europie Środkowej – marzec 1808.
Print Friendly, PDF & Email

Dodaj komentarz

Please Login to comment

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

  Subscribe  
Powiadom o