Tag: ECMWF

Ciepły koniec sierpnia?

Ciepły koniec sierpnia?

Wszystko wskazuje na to, że po krótkim ochłodzeniu, pod koniec tygodnia wrócą wysokie temperatury, być może przekraczające nawet 30°C. Wg najnowszych odsłon modelu GFS ciepło miałoby być do końca miesiąca, co znacząco podwyższyłoby średnią anomalię miesięczną. Obecnie prognozy mówią nawet o wartościach rzędu +1.5K względem normy z lat 1981-2010. Ponieważ (niemal) ostateczne oszacowanie anomalii czerwca to +5.35K, a wstępne oszacowanie anomalii lipca to +0.10K, sierpniowa anomalia rzędu +1.5K dałaby przeciętną anomalię lata 2019 równą +2.32K, wyraźnie powyżej dotychczasowego rekordu (+2.11K 1811, 2018). Fakt, że najwyższe anomalie panowały w zasadzie w czerwcu, przed sezonem urlopowym, a najcieplejszy przeciętnie miesiąc lata, czyli lipiec charakteryzował się temperaturami znacznie niższymi, włącznie z dwutygodniową falą chłodu z pewnością spowoduje, że pojawi się wiele głosów sceptycznych. Z pewnością lato ponownie największymi anomaliami odznaczy się w południowej części kraju. Lipiec i sierpień w części północnej i północno-wschodniej miały najniższe wartości anomalii temperatury, co w połączeniu z faktem, że i tak przeciętnie jest tam najchłodniej spowoduje, że mieszkańcy tych regionów mogą nie uznać tych miesięcy za najbardziej udane.

W południowej części kraju było zgoła inaczej. We Wrocławiu lipcowy chłód trwał zaledwie 10 dni, a i tak w wielu z tych dni temperatura maksymalna znacznie przekraczała 20°C. Średnia temperatura miesięczna czerwca osiągnęła tu 22.7°C, w lipcu było to 20.3°C. Najwyższa średnia miesięcy czerwiec-sierpień wystąpiła w roku 2018 i wyniosła 20.8°C. Sierpień 2019 póki co charakteryzuje się we Wrocławiu średnią temperaturą równą 20.6°C i wszystko wskazuje na to, że istnieje spora szansa, że do końca miesiąca nie spadnie poniżej 20°C, będzie to zatem rekordowo ciepłe lato w tej części kraju.

Niższe temperatury w końcu prognozy pokazuje model ECMWF, jednak na podstawie całej serii ECMWF-EPS należy póki co traktować ten przebieg jako outlier i poczekać do kolejnych odsłon. Póki co możemy spodziewać się ocieplenia od piątku, przy czym temperatury przekraczające 30°C miałyby się pojawić raczej tylko w zachodniej i południowo-zachodniej części kraju i to dopiero w niedzielę 25 sierpnia.

Poniżej: prognoza zmian średniej anomalii miesięcznej temperatury (okres referencyjny 1981-2010) sierpnia 2019 w Polsce.

Cieplej

Cieplej

Niestety nie możemy już więcej ignorować faktów i musimy przyznać, że chłodny okres tego lipca ma się ku końcowi.  Temperatury w III dekadzie lipca najprawdopodobniej wzrosną powyżej 30°C. Już jutro na znacznym obszarze Polski będzie ciepło, z temperaturami sięgającymi miejscami 25°C, w piątek ponad 26°C, a już w sobotę temperatury zbliżą się do 30°C. Przejściowo chłodniej ma się zrobić w poniedziałek (ale nadal ponad 25°C w południowej części kraju), od wtorku ponownie cieplej a wg modelu ECMWF w środę już ponad 32°C na zachodzie. Wg 10-dniowej prognozy tego modelu upały ograniczą się do zachodniej połowy kraju, gdzie spodziewać się można nawet 34°C. Oczywiście trzeba być ostrożnym w prognozach na tak daleki termin – rozrzut poszczególnych realizacji wiązki modelu ECMWF w terminie na 10 dni do przodu jest olbrzymi. Jak różnią się te prognozy można zobaczyć na poniższych przykładach:

Źródło: meteologix.com

Wszystkie mapy dotyczą tego samego terminu (piątek, 26 lipca) i jak widać są skrajnie różne, a każda poszczególna realizacja ma dokładnie taką samą szansę sprawdzenia (tak, nawet ta pierwsza, która jest realizacją #07). Na szczęście szansa sprawdzenia się ekstremum z pierwszej mapy wynosi na chwilę obecną jakieś 1-2%. Nie wykluczone, że około 25 lipca czeka nas przynajmniej kilkudniowe ochłodzenie (tutaj w grę wchodzą dwie ostatnie zaprezentowane mapy), tak przynajmniej można sądzić po rozjechanych realizacjach modelu GFS.

Tak, czy siak niska do tej pory anomalia temperatury lipca wzrośnie do 24.07.2019 do około -0.7K, a kraj zostanie podzielony na cześć południową, gdzie będzie to już lipiec powyżej normy termicznej dla tego miesiąca i północno-wschodnią, gdzie obecnie jest najchłodniej. Tam będzie to nadal lipiec chłodny. Warto przy tym zwrócić uwagę, że po raz kolejny GFS jest chłodniejszy od innych modeli. Wg modelu ICON, 24 lipca anomalia miesięczna wzrośnie do okolic -0.4K.

Czerwiec 2019 globalnie rekordowo ciepły

Czerwiec 2019 globalnie rekordowo ciepły

Nie tylko w Polsce czerwiec zapisał się jako wyjątkowy. Okazuje się, że średnia globalna anomalia temperatura powietrza również była najwyższa w historii pomiarów instrumentalnych. Wg. ECMWF / Copernicus Climate Change Service bazujących na danych z reanalizy ERA5 wyniosła ona +0.54K w stosunku do okresu referencyjnego 1981-2010.

Wg tej analizy rekord ten został pobity z dużym zapasem, należy więc oczekiwać że wkrótce również analizy opierające się na danych ze stacji pomiarowych potwierdzą ten wynik. Jak widzimy, na obszarze Europy najwyższe anomalie temperatury powietrza notowano w Europie Środkowej. Globalnie wyższe anomalie dodatnie, sięgające 10.0K notowano w północnej części Rosji. M.in. dzięki temu lód dryfujący Arktyki przeżywa w ostatnich dniach trudne chwile – wg danych JAXA jego zasięg jest obecnie (nie pierwszy raz w tym roku zresztą) rekordowo niski. Oczywiście nadal obserwowano obszary z temperaturą niższą od normy – najniższe z anomalii notowano na Antarktydzie (mimo to zasięg lodu dryfującego Antarktyki jest nadal bardzo niski, trzeci najniższy w historii pomiarów satelitarnych).

Poniżej: anomalie temperatury w czerwcu: globalne oraz europejskie (Copernicus/ECMWF).

Wg danych zgromadzonych w bazie GHCN aż 426 z nich notowało rekordowo ciepły czerwiec. Dla porównania rekordowo zimny czerwiec odnotowały zaledwie 4 stacje. W stabilnym klimacie liczba rekordów ciepła i zimna powinna być zbliżona. Globalne ocieplenie nie eliminuje całkowicie możliwości wystąpienia rekordów zimna, jednakże powoduje że są one znacznie rzadsze od rekordów ciepła.

Źródło: World Climate Service

Ciekawe, czy w okolicy Wielkich Jezior jakiś odpowiednik Łukasza Warzechy, czy Rafała Ziemkiewicza podnosił w czerwcu pytanie „gdzie jest globalne ocieplenie”. Idę o zakład, że tak.

Francja – 28 czerwca 2019

Francja – 28 czerwca 2019

Dzisiaj sądny dzień dla mieszkańców południowej Francji. Modele podtrzymują swoje poprzednie prognozy. Wg modelu GFS temperatura wzrośnie dziś lokalnie aż do 44°C. Przypominamy, że model ten lubi zaniżać temperatury, a rekord absolutny Francji to 44.1°C (2003).

Źródło: WetterZentrale.de

 

Również 44°C sugeruje HIRLAM (FMI)

Źródło: WetterZentrale.de

 

DWD-ICON męczy Francuzów sugestiami 46°C

Źródło: WetterZentrale.de

 

Ponad 44°C sugeruje COSMO:

Źródło: Meteociel.fr

 

Ponad 45°C daje AROME:

Źródło: Meteociel.fr

 

Wydaje się, że maksymalne temperatury we Francji mogą więc osiągnąć nawet 44-45°C. Jako, że rekord absolutny to 44.1°C, można to przyrównać do prognoz 40-41°C dla Ziemi Lubuskiej, czy Opolszczyzny. Robi wrażenie.

Prognozy modeli numerycznych na dziś

Prognozy modeli numerycznych na dziś

Jako że dzisiaj szykuje nam się pierwszy (i pewnie przedostatni zarazem ;) ) dzień z temperaturami znacznie przekraczającymi 30°C, zobaczmy co na ten temat mają do powiedzenia modele numeryczne. Przedstawimy dwie mapy – temperatury na godzinę 09UTC (11:00 czasu lokalnego) i 15UTC. W ten sposób już o 11:00 będziemy mogli powiedzieć, który model sprawuje się lepiej. Zacznijmy od GFS.

GFS

Model GFS sugeruje temperatury maksymalne dochodzące dziś do 32°C. O 09UTC miałoby być 25-26°C we Wrocławiu, oraz do 27.6°C miejscami na Ziemi Lubuskiej.

ICON

Model ICON-EU jest zdecydowanie od modelu GFS cieplejszy, co akurat nowiną nie jest. Prognozuje on, że już o 09UTC temperatury lokalnie przekroczą 30°C, żeby o 15UTC osiągnąć okolice 34°C. Tutaj również zbliżenie na woj. lubuskie.

FMI HIRLAM

Model FMI-HIRLAM jest zasadniczo nieco cieplejszy od GFS i nieco chłodniejszy od ICON. Prognozuje on temperatury dochodzące o 15UTC lokalnie do 33°C (nieco poniżej).

HARMONIE40 (KNMI)

Model ten widzi podobne temperatury o 09UTC, jak model ICON: bardzo lokalne osiągnięcia wartości 30°C o godzinie 09UTC. Nieco cieplejszy jest o 15UTC, kiedy daje lokalnie 34.2 – 34.4°C.

ECMWF

Zbliżony do ICON i HARMONIE. Od ok. 30°C o 9UTC do ponad 34°C o 15UTC.

GEM

Do ok 29°C o 09UTC i 34°C o 15UTC.

 

Ostrzegamy jednak przed używaniem wyników wygrywającego dziś modelu na jutro! Warunki będą zgoła odmienne, a model ECMWF wskazuje, że maksymalne temperatury, szczególnie w najbardziej narażonym na ekstrema regionie, mogą paść przed 15UTC i spadać już po 12UTC!

Prognozy z 24 czerwca

Prognozy z 24 czerwca

Średnia anomalia dobowej temperatury powietrza osiągnęła wczoraj wartość +3.46K i była wyższa, niż prognozował to model GFS (co nas jakoś już szczególnie nie dziwi). Stara wersja prognozy oparta o operacyjną realizację GFS sugerowała anomalię równą ok +1.7K przy zakresie niepewności +0.7 – +2.6K. Podobnie nietrafiona była nowa wersja prognozy i tylko prognoza z modelu ICON zbliżyła się do rzeczywistej wartości – prognozował on +3.1K. Mediana z całej wiązki prognozy wskazywała na +2.4K.

W chwili obecnej anomalia pozostałych dni wymagana do osiągnięcia rekordu ciepła czerwca jest już ujemna i wynosi -0.43K, a z kolejnymi dniami spadnie jeszcze bardziej.

Stara wersja prognozy GFS sugeruje silne ochłodzenie po nadchodzącej fali upałów:

Pojawić miałyby się pierwsze ujemne średnie temperatury dobowe, dzięki czemu końcowa anomalia temperatury powietrza spaść by miała do +4.75K przy zakresie ±2σ między +4.29 a +5.22K. Naszym zdaniem będzie to jednak ostatecznie wartość wyższa, bliższa wartości +1σ. Dzisiejsza anomalia temperatury prognozowana przez model GFS to +3.3K, jednakże wydaje się nam że będzie to wartość bliższa +4.0K. Mimo chłodniejszej w wielu miejscach nocy, już obecnie temperatury sięgają 25°C i są o ok. 2°C wyższe, niż wczoraj o tej samej porze. Dzisiaj ma miejsce początek silnej adwekcji ciepła, której kulminacja przypadnie na środę i może przynieść lokalnie temperatury sięgające 37°C (dzisiejsza odsłona ECMWF daje lokalnie 38°C, podobnie ICON). Kompletnie zwariował (jak zwykle) model ARPEGE, który daje 40°C – jego wyników radzimy w ogóle nie brać pod uwagę. Naszym zdaniem maksymalne temperatury w środę osiągną 37°C, być może lokalnie (w zaokrągleniu) 38°C.

Nowa prognoza oparta o GEFS:

Mediana prognoz ensembles na dziś to około +4.0K, naszym zdaniem zdecydowanie bliżej prawdy. Model ICON daje 4.6K. Ostateczna anomalia miesięczna miałaby wynieść +4.87K wg prognozy operacyjnej, +4.98K wg mediany z wszystkich prognoz, +5.19K wg modelu ICON. Naszym zdaniem ostateczna anomalia miesięczna zamknie się wartościami między +5.1 a +5.2K. Wersja minimum tej prognozy to +4.77K. Naszym zdaniem kwestia rekordu jest przesądzona – można się jedynie zastanawiać, czy anomalia miesięczna osiągnie wartość +5.0K.

 

Prognozy z 23 czerwca

Prognozy z 23 czerwca

Ryzyko ekstremalnej fali upałów zostało (na razie) oddalone, jednak model ECMWF (który wyjątkowo dobrze sobie na tym polu poradził) wrzuca przejściowo kolejne wysokie temperatury (do 36°C) na przełomie czerwca i lipca. Wczorajsza anomalia dobowej temperatury powietrza względem okresu 1981-2010 była wyższa, niż prognozowana i wyniosła +3.06K. Wczorajsza prognoza w starej wersji sugerowała +1.85K, zaś nowa wersja prognozy oparta o GFS-Ensembles ok +2.1K (blisko był model ICON z prognozą +3.1K).

W chwili obecnej wartość anomalii pozostałych dni wymagana dla osiągnięcia rekordu czerwca to +0.06K i teoretycznie jest jeszcze możliwa. Absolutnie pewne jest przebicie wartości z 1964. Aby tak się nie stało, anomalia pozostałych dni musiałaby spaść do -5.4K.

Stara wersja prognozy:

Jak widzimy model GFS uległ cudownemu nawróceniu i przestał prognozować absurdalne temperatury po 27 czerwca, zrzucając je wręcz w okolice normy. Stał się nawet chyba chłodniejszym modelem wśród pozostałych. Mimo to wskazuje na ostateczną wartość anomalii równą +4.74K, co oczywiście daje rekord. Rekord nawet pewny, bo jeszcze się chyba nie zdarzyło, żeby pojawiła się wartość < -2σ, która daje tu ostatecznie +4.15K. Przypomnijmy prognozy z 15-17 czerwca:

Wszystkie one przeszacowały obecne ochłodzenie, naszym zdaniem podobnie będzie teraz, a oczekiwać należy wartości nieco poniżej +1σ (ok. 5.0K).

Nowa wersja prognozy, oparta o GEFS wygląda następująco:

Chyba pierwsze, na co powinniśmy zwrócić uwagę, to fakt, że najchłodniejsza realizacja wiązki GFS wskazuje na końcową anomalię czerwca równą +4.78K i jest to bardzo bliskie prognozie operacyjnej. Najprawdopodobniej ponownie zaniża ona wartości. Średnia z realizacji to +5.09K, model ICON jest nieco cieplejszy. Naszym zdaniem oznacza to końcową anomalię miesięczną równą ok +5.2K. Warto też zauważyć, że wg. powyższej prognozy operacyjnej anomalia dobowa dzisiejszego dnia zamknie się wartością +2.06K. Nie zgadza się z tym model ICON (+3.09K).

Analizując również prognozę ECMWF skłaniamy się ku końcowej anomalii równej ok +5.2K, a szanse na rekord miesięczny wzrosły naszym zdaniem do 99%.

Prognozy z 22 czerwca

Prognozy z 22 czerwca

Prognozy nadal nie mogą się dogadać i nie wiedzą co ze sobą zrobić. Poranna odsłona ECMWF jest zdecydowanie cieplejsza, niż odsłona wieczorna, jednak i tak daje znaczne ochłodzenie w terminie po t+120h. Cały czas ufamy, że to właśnie ona zwycięży w tej walce, zwyczajnie dlatego, że jest to model lepszy od GFS. Sytuacja jest jednak tak niepewna, że najprędzej jutro będziemy mogli powiedzieć z całą pewnością, który scenariusz się ziści.

No, ale skoro mamy prognozy oparte o GFS i nie możemy nic zrobić z tym, by pozyskać dane ECMWF do analizy, nie pozostaje nam nic innego, niż je przedstawić.

Wczorajsza anomalia dobowa zgodnie z przypuszczeniami spadła i wyniosła +3.4K w stosunku do średniej z lat 1981-2010. Obniżyło to średnią miesięczną anomalię czerwca (do 21 dnia włącznie) do +5.65K. Anomalia pozostałych dni do końca czerwca wymagana dla osiągnięcia rekordu spadła do +0.39K. Oznacza to, że pozostałe dni miesiąca musiałyby się mieścić w okolicy normy termicznej, aby rekord nie padł. Dla osiągnięcia anomalii +2.8K (pobicie czerwca 1964) anomalia pozostałych dni musiałaby oscylować w okół rekordu zimna dla tego okresu i wynosić ok -4K. W chwili obecnej jest to już niemożliwe.

Wiemy już jednak, że będzie inaczej.

Pomińmy milczeniem to, co model GFS wyprawia w terminie po t+120h, uznajmy to za nieprzyjemną pomyłkę. Do 26 czerwca włącznie prognoza operacyjna wskazuje na brak anomalii niższych, niż wymagana do osiągnięcia rekordu. Jeśli prognoza do tego dnia się sprawdzi, to będziemy mieli średnią anomalię czerwca równą +5.22K. W takim wypadku średnia anomalia pozostałych dni musiałaby być wyższa niż -3.33K. Możliwe, ale bardzo mało prawdopodobne. Nie mniej jednak sytuacja nadal nie jest przesądzona, mimo że w chwili obecnej żaden model, łącznie z ECMWF nie widzi takiej możliwości.

Obecna odsłona ECMWF daje do 36°C w środę i ochłodzenie od czwartku. Mimo to, w czwartek temperatury sięgać by miały 32°C. W piątek, 28 czerwca model ten widzi znaczne ochłodzenie na wschodzie, na zachodzie do 28°C. Anomalia dobowa nadal dodatnia. Podobnie zresztą w sobotę, kiedy ma być od 19 do 31°C. 30 czerwca temperatura maksymalna miałaby wynosić zasadniczo od 20 do 30°C.

Warto zwrócić uwagę, że i wg ECMWF jesteśmy „na ostrzu noża”. Zdecydowanie w chwili obecnej warunki po t+120h to dla modeli terra incognita.

Przejdźmy do GFS-Ensembles. Niestety poranna odsłona ma wyjątkowo zgodną wiązkę do 28-29 czerwca, co może budzić pewien niepokój. Realizacje ECMWF są zdecydowanie bardziej rozbieżne i dopuszczają wiele wariantów. Na szczęście część realizacji, a także model ICON są bliższe rozwiązaniom ECMWF i uznamy je za wariant bardziej prawdopodobny.

Wariant minimum sugeruje, że dnia 29 czerwca anomalia miesięczna osiągnie +5.4K. W tym wypadku oczywiście wszelka dyskusja o tym, czy rekord padnie, czy nie stałaby się bezzasadna.

Naszym zdaniem szanse na rekord wzrosły do 95%.

 

ECMWF studzi emocje ;)

ECMWF studzi emocje ;)

Wg modelu ECMWF temperatury będą znacznie niższe, niż prognozowane przez modele GFS i ICON szaleństwo. Wg tego modelu najgorętszym dniem w Polsce będzie środa, kiedy temperatura wrośnie do ok 36°C, od czwartku zaznaczy się wyraźne ochłodzenie, a od piątku temperatury we wschodniej części kraju spadną sporo poniżej 20°C. Wojna modeli nadal trwa i jak zwykle uważamy, że bliżej prawdy jest ECMWF. Tak czy siak zobaczymy co nam przyniosą prognozy jutrzejsze :)

Prognoza z 00UTC

Prognoza z 00UTC

Operacyjna prognoza GFS pod względem prognozowanych warunków termicznych nadal jest outlierem wśród całej prognozy GEFS (Global Ensemble Forecast System). Dla Wrocławia wygląda to następująco:

Źródło: meteociel.fr

Ma to też swoje odzwierciedlenie w naszej najnowszej prognozie średnich anomalii dobowych, w której prognoz operacyjna jest najchłodniejsza z wszystkich realizacji wiązki odsłony z 06UTC. Proszę wziąć dodatkowo pod uwagę, że i tak dodajemy do niej 0.5°C, podczas gdy tyle samo odejmujemy od całej reszty wiązki (21 realizacji wraz z kontrolną).

Prognoza Ensembles wygląda następująco:

  • Mediana wszystkich prognoz wskazuje, że do 27 czerwca włącznie średnia anomalia temperatury wyniesie 5.35K. W takim wypadku aby spadła do 4.08K anomalia dobowa pozostałych 3 dni musiałaby spaść do -7.35K. Dla wartości z 1964 musiałoby to być -20.15K, a dla anomalii końcowej +4.5K anomalia pozostałych dni musiałaby wynieść -3.15K
  • Prognoza operacyjna wskazuje, że do 27 czerwca włącznie średnia anomalia temperatury wyniesie 5.00K. Wówczas aby spadła do 4.08K, anomalia dobowa pozostałych 3 dni musiałaby spaść do -4.2K. Dla wartości z 1964 musiałoby to być -17.0K.
  • Maksimum z prognozy to 5.68K. W takim wypadku rekord byłby absolutnie pewny: do końca miesiąca anomalia pozostałych dni musiałaby wynosić -10.32K.

Realizacja nawet najchłodniejszego wariantu daje znaczną pewność rekordu czerwca, na poziomie ok. 90%. Rzecz jasna różnie to wygląda na poszczególnych stacjach – Poznań najprawdopodobniej rekord ma już zaklepany, gdyż w zachodniej części kraju czerwiec 1811 był znacznie chłodniejszy, niż we wschodniej.

Starsza wersja prognozy obejmuje swym zasięgiem dni do 29 czerwca i pozostaje zaledwie jeden dzień do zakończenia miesiąca. Operacyjna prognoza GFS wskazuje, że do tego dnia anomalia miesięczna spadnie z obecnych wartości do 4.88K – wówczas rekord byłby pewny. Pewności tej nie daje zakres -2σ. Chociaż jest mało prawdopodobne, by anomalie dobowe 26 czerwca spadły do -2K.

Nie będziemy tu obecnie w pełni komentować najnowszych odsłon modeli, ale nadal rozbieżności między ECMWF a GFS są spore i to na 5 dni do przodu. Wówczas (25.06) GFS prognozuje do 28 stopni, ICON do 31 stopni, a ECMWF do 33 stopni na niewielkim obszarze Dolnego Śląska. Chyba najrozsądniej byłoby wziąć tu wartość środkową.