Tag: ICON

Chłodniej, a nawet zimno

Chłodniej, a nawet zimno

Wczoraj temperatura maksymalna miejscami ponownie osiągnęła swoje maksima absolutne: tak było np. we Włodawie, gdzie temperatura maksymalna wyniosła 37.3°C, bijąc dotychczasowy rekord z sierpnia 1952 i lipca 1959 (36.2°C). Rekord absolutny padł też na stacji Kielce-Suków (36.6°C, dotychczas 36.4°C w sierpniu 2013). Na szczęście temperatury już się obniżyły – dzisiaj nie powinniśmy już notować więcej, niż 27°C w południowo-wschodniej części kraju. Na północy będzie wręcz zimno, 16-17°C.

Jutro jeszcze nieco chłodniej: od 17°C do 24°C, a 4 lipca może być od 15°C na północnym wschodzie, do 25°C miejscami na południu. O ile więc na południu kraju temperatury będą z reguły dość przyjemne, o tyle na północy będzie zwyczajnie zimno. Szczególnie 5 lipca może być nieprzyjemny, z temperaturami maksymalnymi miejscami nie przekraczającymi 15 stopni.

Napływ chłodnych mas powietrza będzie przerywany na krótko adwekcją mas cieplejszych, nie widać jednak jakichś stałych temperatury znacznie przekraczających 20°C i wygląda na to, że do końca pierwszej dekady miesiąca się to nie zmieni. Niestety, mimo ochłodzenia nie widać również jakichś znacznych opadów. Stwarza to ryzyko pogłębienia suszy, szczególnie w razie powrotu wyższych temperatur np. w połowie, lub III dekadzie miesiąca.

Prognozy na jutro

Prognozy na jutro

W końcu chłodniej. Wyniki modelu GFS jak zwykle znacznie niższe od modelu ICON. Wg GFS temperatura w dniu jutrzejszym osiągnie od 15°C na Wybrzeżu (brrr :) ) do 25°C na południu kraju. Wg modelu ICON będzie to od 17°C na Wybrzeżu do 28°C lokalnie na południu.

Różnice pomiędzy GFS a ICON nawet w krótkim horyzoncie czasowym zaczynają przekraczać granice dobrego smaku.

Podsumowanie wczorajszego dnia

Podsumowanie wczorajszego dnia

Oczywiście wszyscy doskonale już wiedzą, że najwyższą temperaturę maksymalną zanotowano na posterunku pomiarowym w Radzyniu (woj. lubuskie), gdzie wzrosła ona do 38.2°C i była najwyższa w czerwcu w historii obserwacji pomiarowych w Polsce.

Posterunek pomiarowy IMGW-PIB w Radzyniu

 

Informację też potwierdziło oficjalnie IMGW-PIB (zapraszamy do śledzenia profilu) za pomocą Twittera.

Okazuje się jednak, że polskie miasta położone nad samą granicą z Niemcami, mogły doświadczyć temperatury jeszcze wyższej, sięgającej nawet 39°C! Stacja Coschen, położona zaledwie 500 metrów od granicy z Polską odnotowała 38.6°C. Jeszcze goręcej było w Gubinie, gdzie niemiecka stacja położona ok. 350 metrów od Nysy odnotowała aż 39.2°C. Oczywiste jest, że temperatury notowane w odległym o około 400 metrów Gubinie nie mogły być znacząco różne. Niestety nie mamy tam stacji.

Proszę jednak pamiętać, że cytowane dane IMGW-PIB są nieostateczne. Pochodzą one z danych 10-minutowych, a nie z absolutnych Tmax stacji. Nie jest wykluczone, że absolutna temperatura maksymalna na stacji Radzyń była jeszcze o 0.1 – 0.3°C wyższa. Tak było w przypadku innych miesięcy na tej stacji. Nie mamy też jeszcze żadnych informacji ze stacji Ceber.

Ekstremalnie wysokie były też średnie dobowe temperatury powietrza. Wczoraj zamieściliśmy mapę z najwyższymi średnimi dobowymi odnotowanymi w czerwcu w naszym kraju, dziś już wiemy, że wiele z tych rekordów na obszarze Wielkopolski, Ziemi Lubuskiej, Dolnego Śląska, Kujaw, Mazowsza, Opolszczyzny i Śląska zostało pobitych, a niektóre wręcz – trudno znaleźć inne słowo – zmiecionych.

I tak, dotychczasowa najwyższa średnia temperatura dobowa w czerwcu w Zielonej Górze wynosiła 29.4°C, wczoraj osiągnęła ona 30.3°C – była to jednocześnie… najwyższa średnia dobowa temperatura w historii pomiarów na tej stacji! Wcześniejszy rekord wynosił 30.2°C i został odnotowany w 1994. Dotychczasowy rekord Wrocławia wynoszący 26.9°C (2016) został zmieciony z powierzchni ziemi – wczoraj odnotowano tu średnią temperaturę dobową równą 29.2°C. Mało brakowało, a i tu zostałby pobity rekord absolutny, ten należy do sierpnia 2015, kiedy średnia temperatura dobowa osiągnęła 29.4°C. Ta sztuka udała się za to w Poznaniu, gdzie średnia temperatura dobowa wyniosła wczoraj 30.0°C, zmiatając poprzedni rekord czerwca równy 27.5°C (i ten ustanowiony już w tym roku, równy 28.6°C). Była to jednocześnie najwyższa średnia dobowa temperatura notowana w całej historii pomiarów – pobity został dotychczasowy rekord równy 29.7°C z sierpnia 1992. Podobnie było w Słubicach, gdzie najwyższa średnia temperatura dobowa wynosiła dotychczas 29.4°C (1994). Wczoraj wzrosła ona aż do 29.8°C (poprzedni rekord czerwca 27.7°C). Rekord czerwca padł w Warszawie: 28.7°C. Do rekordu absolutnego zabrakło 0.6°C.

Zapewne można by podać jeszcze parę takich przykładów, pozostawiamy to jednak wam. Poniżej mapa wczorajszych średnich dobowych temperatur powietrza, ale uwaga! Są to średnie wyciągnięte wg metody synoptycznej, z ośmiu pomiarów w ciągu doby. Oficjalne dane ze stacji klimatologicznych będą się więc od tego różnić (przykładowo średnia temperatura dobowa w Zielonej Górze obliczona metodą synoptyczną to 30.3°C, metodą stosowaną na stacjach klimatologicznych to 30.1°C). Radzimy więc nie porównywać bezpośrednio średnich dobowych na stacjach klimatologicznych z mapą zamieszczoną wcześniej.

Tak wysokie średnie temperatury dobowe (przeciętna w Polsce 27.0°C!), jedne z najwyższych w historii obserwacji, przełożyły się oczywiście na skrajnie wysokie anomalie dobowe. Te przekraczały miejscami 12.0K, a najwyższą notowano w Zielonej Górze (12.9K).

Przeciętna anomalia obszarowa osiągnęła +10.55K i była jedną z najwyższych notowanych w sezonie letnim. Tylko raz notowano anomalię wyższą: 29 sierpnia 1992 było to +10.57K. Należy jednak pamiętać, że wartość wczorajszej anomalii dobowej obliczona została tylko z udziałem stacji synoptycznych. Po dodaniu stacji klimatologicznych ulegnie ona zmianie.

Poniższy wykres pokazuje, jak bardzo przestrzeliliśmy wczoraj dotychczasowe wartości maksymalne czerwca w latach 1951-2018.

Wiemy też już, że zdecydowanie lepiej poradził sobie z tymi warunkami model ICON, a kompletnie poległy modele UMPL4km (ICM) i model GFS. Dość zaskakująco, nawet model ECMWF nieco niedoszacował wczorajsze warunki termiczne. Ta obserwacja istotna może być  w stosunku do prognozowanego drugiego uderzenia upału. Wszystko wskazuje na to, że przyniesie on również bardzo wysokie temperatury, jednakże o około 1°C niższe od wczorajszych.

Dość niespodziewanie mamy więc do czynienia z czerwcem wręcz absurdalnie ciepłym. Nie dość, że pobije on dotychczasowy rekord średniej anomalii miesięcznej (żeby stało się inaczej, anomalie dobowe pozostałych czterech dni czerwca, włącznie z dzisiejszym musiały by spaść do -6.58K), dodatkowo pobił absolutny rekord temperatury maksymalnej i absolutne rekordy temperatury średniej dobowej. Obecna prognoza mówi nam, że ostatecznie czerwiec zakończy się anomalią równą ok. +5.3 – +5.4K (dajemy tu większą wiarę modelowi ICON).

Jeśli tak będzie, to ostateczny przebieg anomalii miesięcznych czerwca w latach 1781-2019 wyglądać będzie następująco.

Prognozy z 26 czerwca

Prognozy z 26 czerwca

Wczorajsza anomalia średniej dobowej temperatury powietrza osiągnęła +7.9K i ponownie była wyższa od prognozowanej. Wczorajsze prognozy mówiły o +6.2K (z zakresem +5.2 do +7.3K) w przypadku starej wersji prognozy i +6.7K (z zakresem +6.7 do +7.7K) w przypadku nowej wersji prognozy.

Średnia anomalia temperatury czerwca nieco wzrosła i wyniosła do 25 czerwca włącznie +5.52K, o 1.4K powyżej dotychczasowego rekordu. Aby wyrównać rekord, pozostałe dni muszą się charakteryzować anomalią temperatury dobowej równą -3.15K. Wiemy już, że to niemożliwe.

Prognoza operacyjna podniosła szacunkową anomalię końcową do +5.06K.

Nowa, bardziej sprawdzalna wersja prognozy daje +5.16K, przy czym wg modelu ICON będzie to +5.36K. Nasza prognoza: między +5.2 a +5.3K.

Warto też zwrócić uwagę na prognozę anomalii dzisiejszej: waha się ona od +9.3K do nawet +10.9K.

Prognozy modeli numerycznych na dziś

Prognozy modeli numerycznych na dziś

Jako że dzisiaj szykuje nam się pierwszy (i pewnie przedostatni zarazem ;) ) dzień z temperaturami znacznie przekraczającymi 30°C, zobaczmy co na ten temat mają do powiedzenia modele numeryczne. Przedstawimy dwie mapy – temperatury na godzinę 09UTC (11:00 czasu lokalnego) i 15UTC. W ten sposób już o 11:00 będziemy mogli powiedzieć, który model sprawuje się lepiej. Zacznijmy od GFS.

GFS

Model GFS sugeruje temperatury maksymalne dochodzące dziś do 32°C. O 09UTC miałoby być 25-26°C we Wrocławiu, oraz do 27.6°C miejscami na Ziemi Lubuskiej.

ICON

Model ICON-EU jest zdecydowanie od modelu GFS cieplejszy, co akurat nowiną nie jest. Prognozuje on, że już o 09UTC temperatury lokalnie przekroczą 30°C, żeby o 15UTC osiągnąć okolice 34°C. Tutaj również zbliżenie na woj. lubuskie.

FMI HIRLAM

Model FMI-HIRLAM jest zasadniczo nieco cieplejszy od GFS i nieco chłodniejszy od ICON. Prognozuje on temperatury dochodzące o 15UTC lokalnie do 33°C (nieco poniżej).

HARMONIE40 (KNMI)

Model ten widzi podobne temperatury o 09UTC, jak model ICON: bardzo lokalne osiągnięcia wartości 30°C o godzinie 09UTC. Nieco cieplejszy jest o 15UTC, kiedy daje lokalnie 34.2 – 34.4°C.

ECMWF

Zbliżony do ICON i HARMONIE. Od ok. 30°C o 9UTC do ponad 34°C o 15UTC.

GEM

Do ok 29°C o 09UTC i 34°C o 15UTC.

 

Ostrzegamy jednak przed używaniem wyników wygrywającego dziś modelu na jutro! Warunki będą zgoła odmienne, a model ECMWF wskazuje, że maksymalne temperatury, szczególnie w najbardziej narażonym na ekstrema regionie, mogą paść przed 15UTC i spadać już po 12UTC!

Wygląda na to… (aktualizacja)

Wygląda na to… (aktualizacja)

…że GFS nie dał dziś rady. Temperatury maksymalne, jakie prognozował, na znacznym obszarze Polski zawierały się w granicach 25-27°C, jedynie na zachodniej granicy kraju dał 28.6°C.

W rzeczywistości absolutne temperatury maksymalne już odnotowane obecnie w wielu miejscach osiągnęły już, lub dobijają do 30.0°C. 29.6°C maksymalnie notowano we Wrocławiu, 30.0°C w Świebodzinie, 29.9°C w Krzyżu, 29.7°C w Paproci, 29.8°C w Namysłowie, 29.5°C w Słubicach, 29.2°C w Kórniku. Zdecydowanie lepiej poradził sobie niemiecki model DWD: ICON-EU:

Zapewne również jutro należy oczekiwać temperatur bliższych 33°C, niż 31°C prognozowanych przez GFS.

 

Aktualizacja:

Na niemieckiej stacji Coschen, położonej 500 metrów od polskiej granicy, temperatura o 15UTC wzrosła do 30.6°C, stacja w Guben, należąca do Meteomedia odnotowała 31.1°C.

Prognozy z 23 czerwca

Prognozy z 23 czerwca

Ryzyko ekstremalnej fali upałów zostało (na razie) oddalone, jednak model ECMWF (który wyjątkowo dobrze sobie na tym polu poradził) wrzuca przejściowo kolejne wysokie temperatury (do 36°C) na przełomie czerwca i lipca. Wczorajsza anomalia dobowej temperatury powietrza względem okresu 1981-2010 była wyższa, niż prognozowana i wyniosła +3.06K. Wczorajsza prognoza w starej wersji sugerowała +1.85K, zaś nowa wersja prognozy oparta o GFS-Ensembles ok +2.1K (blisko był model ICON z prognozą +3.1K).

W chwili obecnej wartość anomalii pozostałych dni wymagana dla osiągnięcia rekordu czerwca to +0.06K i teoretycznie jest jeszcze możliwa. Absolutnie pewne jest przebicie wartości z 1964. Aby tak się nie stało, anomalia pozostałych dni musiałaby spaść do -5.4K.

Stara wersja prognozy:

Jak widzimy model GFS uległ cudownemu nawróceniu i przestał prognozować absurdalne temperatury po 27 czerwca, zrzucając je wręcz w okolice normy. Stał się nawet chyba chłodniejszym modelem wśród pozostałych. Mimo to wskazuje na ostateczną wartość anomalii równą +4.74K, co oczywiście daje rekord. Rekord nawet pewny, bo jeszcze się chyba nie zdarzyło, żeby pojawiła się wartość < -2σ, która daje tu ostatecznie +4.15K. Przypomnijmy prognozy z 15-17 czerwca:

Wszystkie one przeszacowały obecne ochłodzenie, naszym zdaniem podobnie będzie teraz, a oczekiwać należy wartości nieco poniżej +1σ (ok. 5.0K).

Nowa wersja prognozy, oparta o GEFS wygląda następująco:

Chyba pierwsze, na co powinniśmy zwrócić uwagę, to fakt, że najchłodniejsza realizacja wiązki GFS wskazuje na końcową anomalię czerwca równą +4.78K i jest to bardzo bliskie prognozie operacyjnej. Najprawdopodobniej ponownie zaniża ona wartości. Średnia z realizacji to +5.09K, model ICON jest nieco cieplejszy. Naszym zdaniem oznacza to końcową anomalię miesięczną równą ok +5.2K. Warto też zauważyć, że wg. powyższej prognozy operacyjnej anomalia dobowa dzisiejszego dnia zamknie się wartością +2.06K. Nie zgadza się z tym model ICON (+3.09K).

Analizując również prognozę ECMWF skłaniamy się ku końcowej anomalii równej ok +5.2K, a szanse na rekord miesięczny wzrosły naszym zdaniem do 99%.

Prognozy z 21 czerwca

Prognozy z 21 czerwca

Wczorajsza średnia anomalia temperatury dobowej (średnia obszarowa, okres referencyjny 1981-2010) wyniosła +5.78K, co spowodowało że anomalia miesięczna za dwie pierwsze dekady czerwca nie zmieniła się od przedwczoraj i wyniosła +5.77K. Aby miesiąc ten wyszedł rekordowy, anomalia temperatury ostatniej dekady musi wynieść co najmniej +0.69K. Nawet, jeśli jakimś cudem anomalia ostatniej dekady spadłaby do -3.0K i tak pobita zostałaby wartość z 1964. W chwili obecnej nie ma już w zasadzie możliwości, by stało się inaczej.

 

Dotarliśmy do momentu, w którym stara wersja naszej prognozy anomalii dobowych temperatury powietrza w Polsce obejmuje swych zasięgiem koniec czerwca. Wg niej czerwiec zamknie się anomalią równą +4.97K, aż o 0.90K wyższą niż rekord z 1811. Zakres ± 1σ to 4.51 – 5.43K i w takim właśnie zakresie powinna się ostatecznie zawierać anomalia czerwcowa. Wg tej prognozy brak rekordu jest już bardzo mało prawdopodobny, nie widać również do końca bm. dni z ujemną dobową anomalią temperatury powietrza, chociaż zakres niepewności uwzględnia taką możliwość.

Nowsza wersja naszej prognozy sięga 28 czerwca. Uwzględniliśmy w niej dziś również dane z modelu DWD-ICON (7 dni prognozy). Prognoza ta jest generalnie nieco cieplejsza od powyższej – wskazuje na to, że 28 czerwca średnia anomalia miesięczna wyniesie +5.26K, co dawałoby nam gwarantowany rekord ciepła (anomalia pozostałych dni musiałaby wynieść pon. -12K, co jest niemożliwe). Nawet najchłodniejsza realizacja Ensembles daje nam na ten dzień wartość +4.94K, co gwarantuje nam rekord miesięczny.

W chwili obecnej można powiedzieć, że szanse na rekord miesięczny wynoszą ponad 90%.