Ostatnia anomalia dobowa

Ostatnia średnia dobowa

Anomalia miesięczna

Tag: Modele numeryczne

Uroki listopada

Uroki listopada

Układy niżowe czasem potrafią mocno namieszać w pogodzie w naszym kraju. Tak jest i obecnie. Wczoraj całą zachodnią część kraju objęła strefa silnych, jak na listopad, opadów deszczu, w wyniku których miejscami nawet na nizinach spadło ok. 20 mm opadu (wg. systemu RainGRS). Pomiary wskazują na 15-19 mm, przy czym najwięcej (19.0 mm) spadło w Trzebnicy. Większe opady wystąpiły w górach i na pogórzu – na Hali Gąsienicowej suma opadu osiągnęła ok. 65 mm. W strefie opadów temperatura była niska i na nizinach wynosiła od 3 do 6°C z tendencją do obniżania. W Sudetach i na ich przedpolu pojawiły się opady śniegu – tak było m.in. w Jeleniej Górze, Jakuszycach, Karpaczu.

Na wschód (i jednocześnie bardziej na wschód od układów niżowych) temperatura znacznie wzrosła i pojawiły się zjawiska fenowe. Temperatura rosła tu całą noc i miejscami nawet w środku nocy wynosiła około +15°C. W Nowym Sączu o północy czasu lokalnego notowano +16.4°C.

Wg. modelu ICON dziś powtórka z rozrywki – we wschodniej połowie kraju ciepło, do 17-18°C na Podkarpaciu. W zachodniej części kraju pojawi się kolejna strefa opadów, na Dolnym Śląsku także śniegu. Tym razem strefa opadów śniegu (nie koniecznie tworzących stałą pokrywę) może późnym wieczorem objąć znacznie większy obszar – nawet do okolic Wrocławia.

Prognozy na jutro

Prognozy na jutro

W końcu chłodniej. Wyniki modelu GFS jak zwykle znacznie niższe od modelu ICON. Wg GFS temperatura w dniu jutrzejszym osiągnie od 15°C na Wybrzeżu (brrr :) ) do 25°C na południu kraju. Wg modelu ICON będzie to od 17°C na Wybrzeżu do 28°C lokalnie na południu.

Różnice pomiędzy GFS a ICON nawet w krótkim horyzoncie czasowym zaczynają przekraczać granice dobrego smaku.

Francja – 28 czerwca 2019

Francja – 28 czerwca 2019

Dzisiaj sądny dzień dla mieszkańców południowej Francji. Modele podtrzymują swoje poprzednie prognozy. Wg modelu GFS temperatura wzrośnie dziś lokalnie aż do 44°C. Przypominamy, że model ten lubi zaniżać temperatury, a rekord absolutny Francji to 44.1°C (2003).

Źródło: WetterZentrale.de

 

Również 44°C sugeruje HIRLAM (FMI)

Źródło: WetterZentrale.de

 

DWD-ICON męczy Francuzów sugestiami 46°C

Źródło: WetterZentrale.de

 

Ponad 44°C sugeruje COSMO:

Źródło: Meteociel.fr

 

Ponad 45°C daje AROME:

Źródło: Meteociel.fr

 

Wydaje się, że maksymalne temperatury we Francji mogą więc osiągnąć nawet 44-45°C. Jako, że rekord absolutny to 44.1°C, można to przyrównać do prognoz 40-41°C dla Ziemi Lubuskiej, czy Opolszczyzny. Robi wrażenie.

Podsumowanie wczorajszego dnia

Podsumowanie wczorajszego dnia

Oczywiście wszyscy doskonale już wiedzą, że najwyższą temperaturę maksymalną zanotowano na posterunku pomiarowym w Radzyniu (woj. lubuskie), gdzie wzrosła ona do 38.2°C i była najwyższa w czerwcu w historii obserwacji pomiarowych w Polsce.

Posterunek pomiarowy IMGW-PIB w Radzyniu

 

Informację też potwierdziło oficjalnie IMGW-PIB (zapraszamy do śledzenia profilu) za pomocą Twittera.

Okazuje się jednak, że polskie miasta położone nad samą granicą z Niemcami, mogły doświadczyć temperatury jeszcze wyższej, sięgającej nawet 39°C! Stacja Coschen, położona zaledwie 500 metrów od granicy z Polską odnotowała 38.6°C. Jeszcze goręcej było w Gubinie, gdzie niemiecka stacja położona ok. 350 metrów od Nysy odnotowała aż 39.2°C. Oczywiste jest, że temperatury notowane w odległym o około 400 metrów Gubinie nie mogły być znacząco różne. Niestety nie mamy tam stacji.

Proszę jednak pamiętać, że cytowane dane IMGW-PIB są nieostateczne. Pochodzą one z danych 10-minutowych, a nie z absolutnych Tmax stacji. Nie jest wykluczone, że absolutna temperatura maksymalna na stacji Radzyń była jeszcze o 0.1 – 0.3°C wyższa. Tak było w przypadku innych miesięcy na tej stacji. Nie mamy też jeszcze żadnych informacji ze stacji Ceber.

Ekstremalnie wysokie były też średnie dobowe temperatury powietrza. Wczoraj zamieściliśmy mapę z najwyższymi średnimi dobowymi odnotowanymi w czerwcu w naszym kraju, dziś już wiemy, że wiele z tych rekordów na obszarze Wielkopolski, Ziemi Lubuskiej, Dolnego Śląska, Kujaw, Mazowsza, Opolszczyzny i Śląska zostało pobitych, a niektóre wręcz – trudno znaleźć inne słowo – zmiecionych.

I tak, dotychczasowa najwyższa średnia temperatura dobowa w czerwcu w Zielonej Górze wynosiła 29.4°C, wczoraj osiągnęła ona 30.3°C – była to jednocześnie… najwyższa średnia dobowa temperatura w historii pomiarów na tej stacji! Wcześniejszy rekord wynosił 30.2°C i został odnotowany w 1994. Dotychczasowy rekord Wrocławia wynoszący 26.9°C (2016) został zmieciony z powierzchni ziemi – wczoraj odnotowano tu średnią temperaturę dobową równą 29.2°C. Mało brakowało, a i tu zostałby pobity rekord absolutny, ten należy do sierpnia 2015, kiedy średnia temperatura dobowa osiągnęła 29.4°C. Ta sztuka udała się za to w Poznaniu, gdzie średnia temperatura dobowa wyniosła wczoraj 30.0°C, zmiatając poprzedni rekord czerwca równy 27.5°C (i ten ustanowiony już w tym roku, równy 28.6°C). Była to jednocześnie najwyższa średnia dobowa temperatura notowana w całej historii pomiarów – pobity został dotychczasowy rekord równy 29.7°C z sierpnia 1992. Podobnie było w Słubicach, gdzie najwyższa średnia temperatura dobowa wynosiła dotychczas 29.4°C (1994). Wczoraj wzrosła ona aż do 29.8°C (poprzedni rekord czerwca 27.7°C). Rekord czerwca padł w Warszawie: 28.7°C. Do rekordu absolutnego zabrakło 0.6°C.

Zapewne można by podać jeszcze parę takich przykładów, pozostawiamy to jednak wam. Poniżej mapa wczorajszych średnich dobowych temperatur powietrza, ale uwaga! Są to średnie wyciągnięte wg metody synoptycznej, z ośmiu pomiarów w ciągu doby. Oficjalne dane ze stacji klimatologicznych będą się więc od tego różnić (przykładowo średnia temperatura dobowa w Zielonej Górze obliczona metodą synoptyczną to 30.3°C, metodą stosowaną na stacjach klimatologicznych to 30.1°C). Radzimy więc nie porównywać bezpośrednio średnich dobowych na stacjach klimatologicznych z mapą zamieszczoną wcześniej.

Tak wysokie średnie temperatury dobowe (przeciętna w Polsce 27.0°C!), jedne z najwyższych w historii obserwacji, przełożyły się oczywiście na skrajnie wysokie anomalie dobowe. Te przekraczały miejscami 12.0K, a najwyższą notowano w Zielonej Górze (12.9K).

Przeciętna anomalia obszarowa osiągnęła +10.55K i była jedną z najwyższych notowanych w sezonie letnim. Tylko raz notowano anomalię wyższą: 29 sierpnia 1992 było to +10.57K. Należy jednak pamiętać, że wartość wczorajszej anomalii dobowej obliczona została tylko z udziałem stacji synoptycznych. Po dodaniu stacji klimatologicznych ulegnie ona zmianie.

Poniższy wykres pokazuje, jak bardzo przestrzeliliśmy wczoraj dotychczasowe wartości maksymalne czerwca w latach 1951-2018.

Wiemy też już, że zdecydowanie lepiej poradził sobie z tymi warunkami model ICON, a kompletnie poległy modele UMPL4km (ICM) i model GFS. Dość zaskakująco, nawet model ECMWF nieco niedoszacował wczorajsze warunki termiczne. Ta obserwacja istotna może być  w stosunku do prognozowanego drugiego uderzenia upału. Wszystko wskazuje na to, że przyniesie on również bardzo wysokie temperatury, jednakże o około 1°C niższe od wczorajszych.

Dość niespodziewanie mamy więc do czynienia z czerwcem wręcz absurdalnie ciepłym. Nie dość, że pobije on dotychczasowy rekord średniej anomalii miesięcznej (żeby stało się inaczej, anomalie dobowe pozostałych czterech dni czerwca, włącznie z dzisiejszym musiały by spaść do -6.58K), dodatkowo pobił absolutny rekord temperatury maksymalnej i absolutne rekordy temperatury średniej dobowej. Obecna prognoza mówi nam, że ostatecznie czerwiec zakończy się anomalią równą ok. +5.3 – +5.4K (dajemy tu większą wiarę modelowi ICON).

Jeśli tak będzie, to ostateczny przebieg anomalii miesięcznych czerwca w latach 1781-2019 wyglądać będzie następująco.

Prognozy z 26 czerwca

Prognozy z 26 czerwca

Wczorajsza anomalia średniej dobowej temperatury powietrza osiągnęła +7.9K i ponownie była wyższa od prognozowanej. Wczorajsze prognozy mówiły o +6.2K (z zakresem +5.2 do +7.3K) w przypadku starej wersji prognozy i +6.7K (z zakresem +6.7 do +7.7K) w przypadku nowej wersji prognozy.

Średnia anomalia temperatury czerwca nieco wzrosła i wyniosła do 25 czerwca włącznie +5.52K, o 1.4K powyżej dotychczasowego rekordu. Aby wyrównać rekord, pozostałe dni muszą się charakteryzować anomalią temperatury dobowej równą -3.15K. Wiemy już, że to niemożliwe.

Prognoza operacyjna podniosła szacunkową anomalię końcową do +5.06K.

Nowa, bardziej sprawdzalna wersja prognozy daje +5.16K, przy czym wg modelu ICON będzie to +5.36K. Nasza prognoza: między +5.2 a +5.3K.

Warto też zwrócić uwagę na prognozę anomalii dzisiejszej: waha się ona od +9.3K do nawet +10.9K.

Prognozy z 25 czerwca

Prognozy z 25 czerwca

Wczorajsza anomalia średniej dobowej temperatury powietrza (okres referencyjny 1981-2010) osiągnęła +4.86K i ponownie była wyższa, niż to sugerowały prognozy wczorajsze. Wg nich miało to być +3.3K, z zakresem ±2σ równym +2.3 – +4.4K (stara wersja prognozy) lub +4.0K z zakresem  +3.7 – +4.6K. Aby czerwiec był rekordowo ciepły, średnia anomalia pozostałych dni nie może być niższa niż -1.31K.

Wg starej wersji prognozy dzisiejsza anomalia średniej dobowej temperatury powietrza osiągnie wartość +6.21K z zakresem niepewności +5.2 – +7.3K. Model w związku z zaniżeniem ostatnich anomalii dobowych systematycznie podnosi swoją prognozę na końcową anomalię czerwca, obecnie wskazuje on na wartość +4.89K z zakresem ±1σ zawierającym się miedzy +4.72 a +5.06K. Naszym zdaniem bardziej prawdopodobna jest ta druga wartość.

Warto zwrócić uwagę, że powyższa wersja prognozy nie daje już szans na miesiąc „nie rekordowy”.

Tak samo nowa wersja prognozy, która jest zasadniczo cieplejsza od tej wyżej. Wg niej miesiąc zakończy się odchyleniem równym +5.0K (mediana), przy czym operacyjna prognoza GFS wskazuje również na +5.0K. Cieplejszy jest model ICON, który przede wszystkim pokazuje wyjątkowo duże odchylenie jutrzejszej doby (+10.8K) i w odróżnieniu od modelu GFS nie wskazuje na ujemne odchylenia dobowe pod koniec miesiąca.

Ponieważ koniec miesiąca leży już w zasięgu skilli każdego z modeli, a najzimniejszy wariant wskazuje na anomalię miesięczną równą aż +4.8K, naszym zdaniem szansa na rekordowo ciepły czerwiec wynosi już 100%, zamknie się on ostatecznie anomalią rzędu +5.1 – +5.2K.

 

 

Prognozy modeli numerycznych na dziś

Prognozy modeli numerycznych na dziś

Jako że dzisiaj szykuje nam się pierwszy (i pewnie przedostatni zarazem ;) ) dzień z temperaturami znacznie przekraczającymi 30°C, zobaczmy co na ten temat mają do powiedzenia modele numeryczne. Przedstawimy dwie mapy – temperatury na godzinę 09UTC (11:00 czasu lokalnego) i 15UTC. W ten sposób już o 11:00 będziemy mogli powiedzieć, który model sprawuje się lepiej. Zacznijmy od GFS.

GFS

Model GFS sugeruje temperatury maksymalne dochodzące dziś do 32°C. O 09UTC miałoby być 25-26°C we Wrocławiu, oraz do 27.6°C miejscami na Ziemi Lubuskiej.

ICON

Model ICON-EU jest zdecydowanie od modelu GFS cieplejszy, co akurat nowiną nie jest. Prognozuje on, że już o 09UTC temperatury lokalnie przekroczą 30°C, żeby o 15UTC osiągnąć okolice 34°C. Tutaj również zbliżenie na woj. lubuskie.

FMI HIRLAM

Model FMI-HIRLAM jest zasadniczo nieco cieplejszy od GFS i nieco chłodniejszy od ICON. Prognozuje on temperatury dochodzące o 15UTC lokalnie do 33°C (nieco poniżej).

HARMONIE40 (KNMI)

Model ten widzi podobne temperatury o 09UTC, jak model ICON: bardzo lokalne osiągnięcia wartości 30°C o godzinie 09UTC. Nieco cieplejszy jest o 15UTC, kiedy daje lokalnie 34.2 – 34.4°C.

ECMWF

Zbliżony do ICON i HARMONIE. Od ok. 30°C o 9UTC do ponad 34°C o 15UTC.

GEM

Do ok 29°C o 09UTC i 34°C o 15UTC.

 

Ostrzegamy jednak przed używaniem wyników wygrywającego dziś modelu na jutro! Warunki będą zgoła odmienne, a model ECMWF wskazuje, że maksymalne temperatury, szczególnie w najbardziej narażonym na ekstrema regionie, mogą paść przed 15UTC i spadać już po 12UTC!

Prognozy z 24 czerwca

Prognozy z 24 czerwca

Średnia anomalia dobowej temperatury powietrza osiągnęła wczoraj wartość +3.46K i była wyższa, niż prognozował to model GFS (co nas jakoś już szczególnie nie dziwi). Stara wersja prognozy oparta o operacyjną realizację GFS sugerowała anomalię równą ok +1.7K przy zakresie niepewności +0.7 – +2.6K. Podobnie nietrafiona była nowa wersja prognozy i tylko prognoza z modelu ICON zbliżyła się do rzeczywistej wartości – prognozował on +3.1K. Mediana z całej wiązki prognozy wskazywała na +2.4K.

W chwili obecnej anomalia pozostałych dni wymagana do osiągnięcia rekordu ciepła czerwca jest już ujemna i wynosi -0.43K, a z kolejnymi dniami spadnie jeszcze bardziej.

Stara wersja prognozy GFS sugeruje silne ochłodzenie po nadchodzącej fali upałów:

Pojawić miałyby się pierwsze ujemne średnie temperatury dobowe, dzięki czemu końcowa anomalia temperatury powietrza spaść by miała do +4.75K przy zakresie ±2σ między +4.29 a +5.22K. Naszym zdaniem będzie to jednak ostatecznie wartość wyższa, bliższa wartości +1σ. Dzisiejsza anomalia temperatury prognozowana przez model GFS to +3.3K, jednakże wydaje się nam że będzie to wartość bliższa +4.0K. Mimo chłodniejszej w wielu miejscach nocy, już obecnie temperatury sięgają 25°C i są o ok. 2°C wyższe, niż wczoraj o tej samej porze. Dzisiaj ma miejsce początek silnej adwekcji ciepła, której kulminacja przypadnie na środę i może przynieść lokalnie temperatury sięgające 37°C (dzisiejsza odsłona ECMWF daje lokalnie 38°C, podobnie ICON). Kompletnie zwariował (jak zwykle) model ARPEGE, który daje 40°C – jego wyników radzimy w ogóle nie brać pod uwagę. Naszym zdaniem maksymalne temperatury w środę osiągną 37°C, być może lokalnie (w zaokrągleniu) 38°C.

Nowa prognoza oparta o GEFS:

Mediana prognoz ensembles na dziś to około +4.0K, naszym zdaniem zdecydowanie bliżej prawdy. Model ICON daje 4.6K. Ostateczna anomalia miesięczna miałaby wynieść +4.87K wg prognozy operacyjnej, +4.98K wg mediany z wszystkich prognoz, +5.19K wg modelu ICON. Naszym zdaniem ostateczna anomalia miesięczna zamknie się wartościami między +5.1 a +5.2K. Wersja minimum tej prognozy to +4.77K. Naszym zdaniem kwestia rekordu jest przesądzona – można się jedynie zastanawiać, czy anomalia miesięczna osiągnie wartość +5.0K.

 

Prognozy z 23 czerwca

Prognozy z 23 czerwca

Ryzyko ekstremalnej fali upałów zostało (na razie) oddalone, jednak model ECMWF (który wyjątkowo dobrze sobie na tym polu poradził) wrzuca przejściowo kolejne wysokie temperatury (do 36°C) na przełomie czerwca i lipca. Wczorajsza anomalia dobowej temperatury powietrza względem okresu 1981-2010 była wyższa, niż prognozowana i wyniosła +3.06K. Wczorajsza prognoza w starej wersji sugerowała +1.85K, zaś nowa wersja prognozy oparta o GFS-Ensembles ok +2.1K (blisko był model ICON z prognozą +3.1K).

W chwili obecnej wartość anomalii pozostałych dni wymagana dla osiągnięcia rekordu czerwca to +0.06K i teoretycznie jest jeszcze możliwa. Absolutnie pewne jest przebicie wartości z 1964. Aby tak się nie stało, anomalia pozostałych dni musiałaby spaść do -5.4K.

Stara wersja prognozy:

Jak widzimy model GFS uległ cudownemu nawróceniu i przestał prognozować absurdalne temperatury po 27 czerwca, zrzucając je wręcz w okolice normy. Stał się nawet chyba chłodniejszym modelem wśród pozostałych. Mimo to wskazuje na ostateczną wartość anomalii równą +4.74K, co oczywiście daje rekord. Rekord nawet pewny, bo jeszcze się chyba nie zdarzyło, żeby pojawiła się wartość < -2σ, która daje tu ostatecznie +4.15K. Przypomnijmy prognozy z 15-17 czerwca:

Wszystkie one przeszacowały obecne ochłodzenie, naszym zdaniem podobnie będzie teraz, a oczekiwać należy wartości nieco poniżej +1σ (ok. 5.0K).

Nowa wersja prognozy, oparta o GEFS wygląda następująco:

Chyba pierwsze, na co powinniśmy zwrócić uwagę, to fakt, że najchłodniejsza realizacja wiązki GFS wskazuje na końcową anomalię czerwca równą +4.78K i jest to bardzo bliskie prognozie operacyjnej. Najprawdopodobniej ponownie zaniża ona wartości. Średnia z realizacji to +5.09K, model ICON jest nieco cieplejszy. Naszym zdaniem oznacza to końcową anomalię miesięczną równą ok +5.2K. Warto też zauważyć, że wg. powyższej prognozy operacyjnej anomalia dobowa dzisiejszego dnia zamknie się wartością +2.06K. Nie zgadza się z tym model ICON (+3.09K).

Analizując również prognozę ECMWF skłaniamy się ku końcowej anomalii równej ok +5.2K, a szanse na rekord miesięczny wzrosły naszym zdaniem do 99%.