Tag: Pogoda

Koniec sierpnia

Koniec sierpnia

Wczorajszy dzień był jak na końcówkę sierpnia wyjątkowo ciepły – średnia anomalia dobowa osiągnęła ok. +8.2K względem okresu referencyjnego 1981-2010. Anomalia dzisiejsza może być zbliżona, a nawet wyższa, zbliżona do +9K. Bardzo wysokich anomalii dobowych (> +7K) spodziewamy się również w pozostałych dwóch dniach miesiąca. Prognozy te wskazują na ostateczną anomalię sierpnia równą ok. +2.2K względem okresu referencyjnego 1981-2010, ostatecznie więc sierpień zapisze się jako bardzo ciepły.

Poniżej: prognoza modeli GFS/ICON

Będzie to jednocześnie oznaczać, że całe lato 2019 zapisze się (głównie dzięki czerwcowi) jako rekordowo ciepłe. Nawet obniżając prognozowaną średnią anomalię sierpnia i oszacowaną anomalię lipca o 0.05K (korekta na dodanie danych ze stacji klimatologicznych), otrzymamy wartości anomalii: czerwiec: +5.35K, lipiec +0.05K i sierpień +2.15K, co ostatecznie da anomalię całego lata równą +2.52K, o 0.41K powyżej rekordów z lat 1811 i 2018 (+2.11K).  Rekord lata jest już generalnie pewny.

Ciepły koniec sierpnia?

Ciepły koniec sierpnia?

Wszystko wskazuje na to, że po krótkim ochłodzeniu, pod koniec tygodnia wrócą wysokie temperatury, być może przekraczające nawet 30°C. Wg najnowszych odsłon modelu GFS ciepło miałoby być do końca miesiąca, co znacząco podwyższyłoby średnią anomalię miesięczną. Obecnie prognozy mówią nawet o wartościach rzędu +1.5K względem normy z lat 1981-2010. Ponieważ (niemal) ostateczne oszacowanie anomalii czerwca to +5.35K, a wstępne oszacowanie anomalii lipca to +0.10K, sierpniowa anomalia rzędu +1.5K dałaby przeciętną anomalię lata 2019 równą +2.32K, wyraźnie powyżej dotychczasowego rekordu (+2.11K 1811, 2018). Fakt, że najwyższe anomalie panowały w zasadzie w czerwcu, przed sezonem urlopowym, a najcieplejszy przeciętnie miesiąc lata, czyli lipiec charakteryzował się temperaturami znacznie niższymi, włącznie z dwutygodniową falą chłodu z pewnością spowoduje, że pojawi się wiele głosów sceptycznych. Z pewnością lato ponownie największymi anomaliami odznaczy się w południowej części kraju. Lipiec i sierpień w części północnej i północno-wschodniej miały najniższe wartości anomalii temperatury, co w połączeniu z faktem, że i tak przeciętnie jest tam najchłodniej spowoduje, że mieszkańcy tych regionów mogą nie uznać tych miesięcy za najbardziej udane.

W południowej części kraju było zgoła inaczej. We Wrocławiu lipcowy chłód trwał zaledwie 10 dni, a i tak w wielu z tych dni temperatura maksymalna znacznie przekraczała 20°C. Średnia temperatura miesięczna czerwca osiągnęła tu 22.7°C, w lipcu było to 20.3°C. Najwyższa średnia miesięcy czerwiec-sierpień wystąpiła w roku 2018 i wyniosła 20.8°C. Sierpień 2019 póki co charakteryzuje się we Wrocławiu średnią temperaturą równą 20.6°C i wszystko wskazuje na to, że istnieje spora szansa, że do końca miesiąca nie spadnie poniżej 20°C, będzie to zatem rekordowo ciepłe lato w tej części kraju.

Niższe temperatury w końcu prognozy pokazuje model ECMWF, jednak na podstawie całej serii ECMWF-EPS należy póki co traktować ten przebieg jako outlier i poczekać do kolejnych odsłon. Póki co możemy spodziewać się ocieplenia od piątku, przy czym temperatury przekraczające 30°C miałyby się pojawić raczej tylko w zachodniej i południowo-zachodniej części kraju i to dopiero w niedzielę 25 sierpnia.

Poniżej: prognoza zmian średniej anomalii miesięcznej temperatury (okres referencyjny 1981-2010) sierpnia 2019 w Polsce.

Rekordowo ciepły czwartek w krajach Beneluksu?

Rekordowo ciepły czwartek w krajach Beneluksu?

Od paru dni model ICON sugeruje skrajnie wysokie temperatury mające panować w czwartek na obszarze Francji, Belgii, Holandii i w na zachodnich krańcach Niemiec. Maksymalne temperatury powietrza osiągnąć by miały aż 42°C. Rekord absolutny dla Belgii cytowany przez źródła to 38.8°C notowany 27 czerwca 1947 w Uccle i również 38.8°C w Liege (2015), jednak pierwszy z nich jest najprawdopodobniej zawyżony poprzez używanie w tamtych czasach klatek półotwartych. Rekord Holandii to 38.6°C z 23 sierpnia 1944.

Tradycyjnie nieco niższe temperatury prognozuje model GFS, jednak i w tym modelu temperatura w Belgii osiąga 40°C, 39°C miałoby być wg ECMWF. O ile więc najprawdopodobniej model ICON tym razem przesadza, o tyle atak na rekordy absolutne w tych krajach będzie bardzo prawdopodobny.

Cieplej

Cieplej

Niestety nie możemy już więcej ignorować faktów i musimy przyznać, że chłodny okres tego lipca ma się ku końcowi.  Temperatury w III dekadzie lipca najprawdopodobniej wzrosną powyżej 30°C. Już jutro na znacznym obszarze Polski będzie ciepło, z temperaturami sięgającymi miejscami 25°C, w piątek ponad 26°C, a już w sobotę temperatury zbliżą się do 30°C. Przejściowo chłodniej ma się zrobić w poniedziałek (ale nadal ponad 25°C w południowej części kraju), od wtorku ponownie cieplej a wg modelu ECMWF w środę już ponad 32°C na zachodzie. Wg 10-dniowej prognozy tego modelu upały ograniczą się do zachodniej połowy kraju, gdzie spodziewać się można nawet 34°C. Oczywiście trzeba być ostrożnym w prognozach na tak daleki termin – rozrzut poszczególnych realizacji wiązki modelu ECMWF w terminie na 10 dni do przodu jest olbrzymi. Jak różnią się te prognozy można zobaczyć na poniższych przykładach:

Źródło: meteologix.com

Wszystkie mapy dotyczą tego samego terminu (piątek, 26 lipca) i jak widać są skrajnie różne, a każda poszczególna realizacja ma dokładnie taką samą szansę sprawdzenia (tak, nawet ta pierwsza, która jest realizacją #07). Na szczęście szansa sprawdzenia się ekstremum z pierwszej mapy wynosi na chwilę obecną jakieś 1-2%. Nie wykluczone, że około 25 lipca czeka nas przynajmniej kilkudniowe ochłodzenie (tutaj w grę wchodzą dwie ostatnie zaprezentowane mapy), tak przynajmniej można sądzić po rozjechanych realizacjach modelu GFS.

Tak, czy siak niska do tej pory anomalia temperatury lipca wzrośnie do 24.07.2019 do około -0.7K, a kraj zostanie podzielony na cześć południową, gdzie będzie to już lipiec powyżej normy termicznej dla tego miesiąca i północno-wschodnią, gdzie obecnie jest najchłodniej. Tam będzie to nadal lipiec chłodny. Warto przy tym zwrócić uwagę, że po raz kolejny GFS jest chłodniejszy od innych modeli. Wg modelu ICON, 24 lipca anomalia miesięczna wzrośnie do okolic -0.4K.

Chłodniej, a nawet zimno

Chłodniej, a nawet zimno

Wczoraj temperatura maksymalna miejscami ponownie osiągnęła swoje maksima absolutne: tak było np. we Włodawie, gdzie temperatura maksymalna wyniosła 37.3°C, bijąc dotychczasowy rekord z sierpnia 1952 i lipca 1959 (36.2°C). Rekord absolutny padł też na stacji Kielce-Suków (36.6°C, dotychczas 36.4°C w sierpniu 2013). Na szczęście temperatury już się obniżyły – dzisiaj nie powinniśmy już notować więcej, niż 27°C w południowo-wschodniej części kraju. Na północy będzie wręcz zimno, 16-17°C.

Jutro jeszcze nieco chłodniej: od 17°C do 24°C, a 4 lipca może być od 15°C na północnym wschodzie, do 25°C miejscami na południu. O ile więc na południu kraju temperatury będą z reguły dość przyjemne, o tyle na północy będzie zwyczajnie zimno. Szczególnie 5 lipca może być nieprzyjemny, z temperaturami maksymalnymi miejscami nie przekraczającymi 15 stopni.

Napływ chłodnych mas powietrza będzie przerywany na krótko adwekcją mas cieplejszych, nie widać jednak jakichś stałych temperatury znacznie przekraczających 20°C i wygląda na to, że do końca pierwszej dekady miesiąca się to nie zmieni. Niestety, mimo ochłodzenia nie widać również jakichś znacznych opadów. Stwarza to ryzyko pogłębienia suszy, szczególnie w razie powrotu wyższych temperatur np. w połowie, lub III dekadzie miesiąca.

Prognozy na jutro

Prognozy na jutro

W końcu chłodniej. Wyniki modelu GFS jak zwykle znacznie niższe od modelu ICON. Wg GFS temperatura w dniu jutrzejszym osiągnie od 15°C na Wybrzeżu (brrr :) ) do 25°C na południu kraju. Wg modelu ICON będzie to od 17°C na Wybrzeżu do 28°C lokalnie na południu.

Różnice pomiędzy GFS a ICON nawet w krótkim horyzoncie czasowym zaczynają przekraczać granice dobrego smaku.

Padły absolutne rekordy ciepła

Padły absolutne rekordy ciepła

Do 38.1°C wzrosła dziś temperatura w Krzyżu (Wielkopolska), co oznacza, że historyczny rekord ciepła czerwca z 1935 r. był w tym miesiącu bity dwukrotnie. Co najmniej 37.6°C osiągnęła dziś temperatura w Świnoujściu, bijąc tym samym absolutny rekord temperatury tej stacji z 1 sierpnia 1994. Absolutny rekord padł też w Jeleniej Górze, gdzie temperatura wzrosła co najmniej do 36.0°C – dotychczasowy rekord tej stacji to 35.8°C z 1 sierpnia 1994 i 8 sierpnia 2015. W Pile temperatura wzrosła co najmniej do 37.3°C, nie wykluczone że rekord absolutny (37.4°C) został tu wyrównany. Co najmniej 37.5°C notowano w Lesznie – tu po raz kolejny padł rekord czerwca, do rekordu absolutnego zabrakło około 0.3°C. 26 czerwca 2019 odnotowano tu 37.4°C. Poprzednim najcieplejszym dniem czerwca był 21 czerwca 2000 z temperaturą 35.6°C. Ponownie co najmniej 36.9°C było dziś we Wrocławiu (druga stacja IMGW-PIB zarejestrowała 37.1°C). Tu również po raz drugi bity jest rekord ciepła czerwca (poprzedni 35.1°C).

Rekord czerwca padł też m.in. w Dziwnowie (36.2°C, dotychczas 34.7°C). Niezwykłe zakończenie niezwykłego miesiąca.

 

 

 

POLTEMP 1.0H6

POLTEMP 1.0H6

Dzisiaj pojawi się nowa wersja serii Poltemp, oznaczona jako 1.0H6. Zmiany w stosunku do wersji poprzedniej:

  • Dodano dane ze stacji w Pułtusku. Z uwagi na silną niehomogeniczność usunięto dane sprzed 1961.
  • Dodano dane ze stacji w Lgocie Górnej
  • Przeprowadzono homogenizację danych ze stacji w Kłodzku (zmiana lokalizacji stacji w latach 70. XX w.)
  • Uzupełniono dane ze stacji Gdańsk-Rębiechowo (klimatologiczna) danymi ze stacji synoptycznej z tej samej lokalizacji (01.04.1993 – 31.12.1999). Oczywiście z zachowaniem metody wyliczania średniej dobowej charakterystycznej dla stacji klimatologicznych
  • Poprawiono dane ze stacji Szepietowo z dni 18-31 grudnia 1995 (regr. lin. z Białystok) i innych dni z lat 1991-1998
  • Poprawione dane ze stacji Borusowa z dni:
    6 – 13 maja 1998 (błędne dane z terminu wieczornego, np: https://meteomodel.pl/dane/historyczne-dane-pomiarowe/?data=1998-05-09&rodzaj=te&imgwid=250200230&dni=01&ord=desc )
    9 – 13 czerwca 1998
    7 – 8 września 1991
  • Nowa funkcja agregacji danych (skrypt R)
  • Nowa metoda krigingu: wynik agregacji danych (df1) jest poddawany interpolacji IDW (na bardzo rzadkiej siatce):grd <- as.data.frame(spsample(df1, „regular”, n=300))
    P.idw <- gstat::idw(VALUE ~ 1, df1, newdata=grd, idp=3.0)

    wynik idw jest zapisywany jako dodatkowe dane wejściowe do krigingu, które są później łączone z zagregowanymi danymi ze stacji:

    data_idw <- read.csv(dataf_idw,sep=”\t”, header=T)
    data <- read.csv(dataf,sep=”\t”, header=T)
    df <- rbind(data,data_idw)

    Kriging liczony jest na połączonych danych.

  • Z uwagi na zmienioną metodę krigingu (idw + kriging blokowy [DEM]) wyniki są nieco bardziej zbliżone do IDW, chyba że istnieje silna zależność wartości
    anomalii od wysokości.
  • Obliczenia dokonywane są na siatce kilometrowej
  • Rozdzielczość 4×4 km

Źródło danych administracyjnych:

Granice administracyjne


Data pobrania z CODGiK: 18-01-2019

Z uwagi na zmiany w liczbie stacji wchodzących do agregacji, zmieniły się  również szacowane wartości normalne dla średnich dobowych temperatur powietrza. Wartości te zostały policzone tylko dla okresu referencyjnego 1981-2010 i nie są liczone na bieżąco. Bieżące oszacowanie obszarowej średniej dobowej temperatury powietrza wynika z dodania obliczonej dla konkretnego dnia (np. 28 czerwca 2019) anomalii obszarowej (która wyliczona jest na podstawie danych ze stacji pomiarowych) do wyliczonej wcześniej średniej temperatury tego dnia w okresie referencyjnym. Przykładowo: wyliczono, że średnia obszarowa temperatura dobowa w dniu 28 czerwca  w latach 1981-2010 wynosi 17.18°C. Z danych ze stacji z dnia 28 czerwca 2019 wynika średnia anomalia obszarowa tej doby równa +0.29°C, a więc oszacowana obszarowa średnia dobowa temperatura powietrza w tym dniu to 17.18 + 0.29 = 17.47°C. Wartość ta nie jest więc wyliczona, jako średnia obszarowa z średnich temperatur dobowych ze stacji. Wynika to z faktu, że oszacowanie średniej temperatury obszarowej mocno zależy od doboru stacji. Brak danych ze Śnieżki w danym dniu może spowodować znaczne różnice w tym oszacowaniu. Z kolei anomalie temperatury są zwykle mocno skorelowane na dużym obszarze – ciepły dzień we Wrocławiu zwykle jest również ciepłym dniem w Poznaniu. Braki w danych znacznie mniej wpływają na wartości wyliczonej średniej obszarowej anomalii temperatury.

Powyżej: norma temperatury powietrza dla 28 czerwca.

Część danych w serii jest homogenizowana. Szczególnie dotyczy to takich stacji, jak Elbląg-Milejewo, Wrocław, Warszawa, Białystok. Dane ze stacji klimatologicznych w latach 1971-1995 zostały przeliczone ponownie przy użyciu obecnej metody wyliczania średniej dobowej temperatury powietrza w celu zachowania jednorodności.

Dane z serii 1.0H6 można znaleźć pod poniższym adresem:

https://meteomodel.pl/klimat/poltemp/1.0H6/

Obecnie są tam dostępne katalogi:

  • agg: zawiera agregację danych miesięcznych – pliki wejściowe do interpolacji danych miesięcznych
  • daily: zawiera wyliczone dobowe anomalie temperatury powietrza jako pliki png i rastry (tif)
  • monthly: zawiera wyliczone średnie miesięczne anomalie temperatury powietrza jako pliki png i rastry (tif) – będzie uzupełniony wieczorem
  • normals: zawiera wyliczone wartości normalne dla danych dni w okresie referencyjnym jako pliki png i rastry (tif)
  • trends: zawiera wyliczone średnie roczne dla kilkudziesięciu stacji wraz z trendem

Oraz pliki:

  • tseries-daily.txt: seria czasowa anomalii dobowych
  • tseries-normals.txt: wartości średnie w okresie referencyjnym 1981-2010

Dodatkowo później pojawią się pliki połączone z serią historyczną.

Poniżej: porównanie anomalii dobowej z 11 marca 2019 wg wstępnej analizy (po lewej) i ostatecznej.

Poniżej: porównanie anomalii dobowej z 16 kwietnia 2019 wg wstępnej analizy (po lewej) i ostatecznej.

 

Przykładowy skrypt R do czytania rastrów:

 

library(raster)
library(httr)

url <- "https://meteomodel.pl/klimat/poltemp/1.0H6/daily/tif/2019/04/anom.2019-04-30.tif"
tif <- tempfile(fileext='.tif')
httr::GET(url,httr::write_disk(path=tif))
r <- raster(tif)

pal<-c("#FFA0FF","#FE77FE","#E059FF","#C63DAF","#B51EA0","#8C0096","#7700B5","#4400D1","#0000FE","#0063FF","#00B5FF","#00D6FF","#CBFEFE","#FDFDFD","#30FF70","#4FFE4F","#B5EF1E","#DAFE00","#FEFE00","#FEDA00","#FFC600","#FFAA00","#FF7F00","#FF3F00","#FF0000","#D10033","#B50077","#CC00A0","#FF00B5","#FF8CB5","#FFA0FF")
pal <- colorRampPalette(pal)(24)
brk <- seq(-12,12,1)
levs=c(seq(from=-20, to=20, by=0.5))
labs <- sprintf("%.1f", levs)

plot(r, main=paste("Anomalia dobowa"),cex.main=1, xaxt='n', yaxt='n', col=pal,breaks=brk)
contour(r, levels=levs, labcex=1, labels=labs, add=T, drawlabels=T)

 

UWAGA! Dane zapisane w układzie lat-lon (epsg:4326) i nie przycięte do granic. Aby prawidłowo policzyć średnią obszarową należy zrobić reprojekcję rastra do siatki kilometrowej i przyciąć do granic Polski.

 

Francja – 28 czerwca 2019

Francja – 28 czerwca 2019

Dzisiaj sądny dzień dla mieszkańców południowej Francji. Modele podtrzymują swoje poprzednie prognozy. Wg modelu GFS temperatura wzrośnie dziś lokalnie aż do 44°C. Przypominamy, że model ten lubi zaniżać temperatury, a rekord absolutny Francji to 44.1°C (2003).

Źródło: WetterZentrale.de

 

Również 44°C sugeruje HIRLAM (FMI)

Źródło: WetterZentrale.de

 

DWD-ICON męczy Francuzów sugestiami 46°C

Źródło: WetterZentrale.de

 

Ponad 44°C sugeruje COSMO:

Źródło: Meteociel.fr

 

Ponad 45°C daje AROME:

Źródło: Meteociel.fr

 

Wydaje się, że maksymalne temperatury we Francji mogą więc osiągnąć nawet 44-45°C. Jako, że rekord absolutny to 44.1°C, można to przyrównać do prognoz 40-41°C dla Ziemi Lubuskiej, czy Opolszczyzny. Robi wrażenie.

Rekordowe temperatury minimalne 27 czerwca

Rekordowe temperatury minimalne 27 czerwca

Wyjątkowo wysokie temperatury minimalne wystąpiły wczorajszej doby w południowej części Polski, gdzie miejscami pobiły rekordy. Tak wysokiej temperatury minimalnej (22.4°C) nie notowano na przykład we Wrocławiu, gdzie do tej pory najwyższą, równą 21.7°C, notowano w lipcu 1957 oraz w lipcu 2013. W Opolu minimalnie notowano wczoraj 23.5°C (rekord z sierpnia 1992: 23.4°C). W Katowicach dotychczasowy rekord wynosił 22.0°C (sierpień 2011) i został pobity aż od 2°C: wczoraj minimalna temperatura dobowa wyniosła aż 24.0°C. Podobna sytuacja miała miejsce na stacji Kraków-Balice, gdzie wczorajsza temperatura minimalna równa 22.2°C pobiła poprzedni rekord o 1.6°C (20.6°C, lipiec 1999).

Na posterunku meteorologicznym w Zawadzie temperatura w nocy z 26 na 27 czerwca spadła zaledwie do 25.3°C i była to chyba najcieplejsza noc tego roku w Polsce. Bywało jednak cieplej: obok znanych już 26.0°C z Bogatyni udało się znaleźć jeszcze wyższe pomiary:

W przypadku Leskowca u niektórych może budzić wątpliwości rozkład temperatur w ciągu doby. Jednakże była to stacja położona na wysokości 872 m. n.p.m. i przy adwekcji bardzo ciepłego powietrza (>20°C na wysokości 850hPa, a taka wówczas właśnie miała miejsce), takie wartości byłyby jak najbardziej możliwe. Przypadek z Głuchołaz to prawdopodobnie najcieplejsza noc w historii pomiarów – minimalna temperatura dobowa wynosząca 26.7°C padła w terminie wieczornym. Naszym zdaniem w nocy z 28 na 29 sierpnia 1992 minimalna temperatura w Głuchołazach mogła wynosić nawet 27.5°C.

W danych możemy znaleźć jeszcze absurdalną wartość 30.4°C  z Redła (27.07.1994), która jednak nie jest prawidłowa. Właściwie żadne dane z Redła nie budzą zaufania. Średnie temperatury miesięczne wskazują, że do 1995 stacja była zdecydowanie za ciepła, jak na swoje położenie, od 1996 zdecydowanie za zimna. Mamy na przykład absurdalnie zimny lipiec 1996 z średnią temperaturą równą 11.0°C.

Najwyższe minimalne temperatury dobowe (> 25.0°C):

25.9°C notowano minimalnie na posterunku Rozdziele w nocy z 8 na 9 sierpnia 2015, jednakże w ciągu dnia zjawiska burzowe zrzuciły Tmin do 20.1°C.