Tag: poltemp

Pierwsza dodatnia anomalia dobowa w maju 2019?

Pierwsza dodatnia anomalia dobowa w maju 2019?

Wg prognoz modelu GFS 17 maja będzie pierwszym dniem tego miesiąca, w którym anomalia temperatury dobowej będzie powyżej normy z lat 1981-2010. Najbardziej prawdopodobna jej wartość zawiera się w przedziale +0.5 – +1.2K. Poranna odsłona tego modelu sugeruje, że nie miałaby być to jedyna dodatnia anomalia dobowa w tym miesiącu, co więcej kolejne będą już dość wysokie. To spowoduje, że wyjątkowo niska anomalia miesięczna, która do dnia wczorajszego wynosiła -3.24K, za 10 dni mogłaby wzrosnąć nawet powyżej -1.00K. To zaś uczyniłoby tegoroczny maj zaledwie “chłodnym”.

Już wczoraj we wschodniej części kraju dobowe anomalie temperatury powietrza były dodatnie, osiągając +2.0K w Białymstoku. Zimno było nadal na zachodzie kraju. Pojawiły się również opady deszczu i burze, dające wg systemu RainGRS (IMGW-PIB) miejscami ponad 35 mm opadu za dobę – w niektórych miejscach było to więcej, niż dotychczasowa suma miesięczna.

Wiele więc wskazuje na to, że nie czeka nas w tym roku wątpliwej jakości niespodzianka w postaci maja porównywalnego termicznie z tym z 1991 r. Być może będzie to maj porównywalny z tymi z lat 2015 i 2010 (kolejno -0.83 i -0.97K). Istotną różnicą byłby oczywiście rozkład anomalii temperatur w czasie – pierwsza połowa maja 2019 była najzimniejsza od niemal 40 lat. Należy również pamiętać, że nadal poruszamy się w sferze odległych prognoz. Sama końcówka maja może być bardzo chłodna, niewykluczone jest jednak, że będzie upalna. Co do ostatecznych “widełek” anomalii temperatury bieżącego miesiąca będziemy mogli mówić najwcześniej w przyszły weekend.

 

Zimny maj #4

Zimny maj #4

Wczorajsza anomalia temperatury dobowej (okres referencyjny 1981-2010) uśredniona do obszaru całego kraju osiągnęła około -6.7K. Średnia anomalia miesięczna spadła do -3.3K.

Szczególnie anomalnie wyglądają tu południowo-zachodnie krańce kraju, gdzie anomalia miesięczna spadła już poniżej  -4.0K (a w Karkonoszach nawet do -4.5K). Średnia miesięczna temperatura powietrza za pierwsze 14 dni maja na Śnieżce wynosi zaledwie -1.4°C, 9.8°C we Wrocławiu, 9.1°C w Zielonej Górze. Wczorajsze średnie temperatury dobowe w całym kraju plasowały się poniżej 10.0°C, a w Nowym Sączu nawet poniżej 5.0°C. Wg prognoz GFS pierwsza połowa maja zamknie się uśrednioną anomalią równą -3.34K (okres referencyjny 1981-2010).

Chłodniejsza od tegorocznej pierwsza połowa maja miała ostatnio miejsce w roku 1980, przy czym była od niej znacznie chłodniejsza – jej anomalia sięgała -5.23K. Także lata 1978 i 1979 charakteryzowały się zimniejszą I połową maja, niż ma to miejsce w tym roku.

Ekstremalnie zimna I połowa maja wystąpiła w 1941. W Poznaniu średnia temperatura dla okresu 1-16 maja 1941 wyniosła zaledwie 5.0°C (anomalia w okolicy -7.5K), jednak ponieważ średnia pozostałych dni miesiąca była już stosunkowo wysoka, ostatecznie maj ten zamknął się średnią przekraczającą 10°C. W skali kraju maj 1941 był cieplejszy od maja 1980.

Poniżej: przebieg temperatury w maju 1941. Źródło: Ogimet.

Zimny maj #2

Zimny maj #2

Ponieważ liczba komentarzy pod ostatnim postem przekroczyła 1000, oto nowy wpis. Całkowita liczba zatwierdzonych komentarzy na blogu osiągnęła wczoraj 100 000.

Mam już 13 maja i zgodnie z wcześniejszymi prognozami ani jeden dzień tego miesiąca nie charakteryzował się jeszcze średnią temperaturą obszarową powyżej normy z lat 1981-2010. Chłód najbardziej zaznacza się w zachodniej i północnej części kraju, gdzie średnia anomalia miesięczna spadła poniżej -3.5K. Średnia temperatura maja do 12. go włącznie wynosi 10.1°C we Wrocławiu,  9.2°C w Zielonej Górze, 9.8°C w Gorzowie Wlkp., 8.8°C w Lęborku, 8.5°C w Koszalinie i Łebie, 11.0°C w Warszawie (Okęcie).

Obecne ochłodzenie jest już najgłębszym ochłodzeniem tego roku, co widać doskonale na wykresie średnich anomalii 10. dniowych. Do rekordów nam jednak póki co bardzo daleko – podobnie zimny okres nie byłby rekordowy nawet przez większą część III dekady maja:

Wg prognoz czeka nas ocieplenie, którego skalę oceniać jeszcze jest zdecydowanie za wcześnie. Wszystko wskazuje na to, że raczej nie dobijemy do wartości z wyjątkowo zimnego maja 1991. Wg dzisiejszej porannej odsłony modelu GFS do 22 maja średnia anomalia miesięczna wzrośnie do przedziału -1.86 – -1.08K, z najbardziej prawdopodobną wartością równą -1.44K:

Nieco mniej optymistycznie do sprawy podchodzi jednak poranna odsłona ECMWF. Należy pamiętać, że prognozy powyżej 5-6 dni są bardzo niepewne, a prognoza operacyjna ECMWF leci w swej końcówce po najniższych realizacjach całej wiązki.

W związku z ochłodzeniem popadało, ale niestety nie wszędzie. W Warszawie suma opadu za ostatnie 50 dni to zaledwie 8.8 mm, co jest wartością skrajnie niską.

Zimny maj?

Zimny maj?

Nie ulega wątpliwości, że temperatury w ostatnich dniach nas nie rozpieszczały. Początek maja charakteryzuje się temperaturami znacznie poniżej normy z lat 1981-2010, a wg prognoz w najbliższych dniach nie ma co liczyć na temperatury powyżej tejże normy. Wczoraj średnia dobowa anomalia temperatury powietrza wynosiła miejscami aż -8K, w wielu miejscach pojawiły się opady deszczu ze śniegiem a nawet śniegu. Obecnie deszcz ze śniegiem pada np. w rejonie Bielska Białej.

Poniżej: anomalia temperatury powietrza 4 maja 2019 i w dniach 1-4 maja 2019.

Wg prognozy modelu GFS do 14 maja anomalia miesięczna wynosić będzie -2.87K, a żaden z dni nie osiągnie normy wieloletniej.

Nawet w najcieplejszym prawdopodobnym wariancie spodziewamy się ujemnej anomalii I połowy miesiąca na poziomie ok -1.0K. Jeśli powyższe prognozy się sprawdzą, to niewykluczone że maj zamknie się bardzo niską miesięczną anomalią temperatury powietrza, nawet na poziomie niższym od -2.0K. Byłby to wówczas najzimniejszy maj od 1991 (-3.53K). W mniej ekstremalnej opcji możemy doświadczyć maja najzimniejszego od 2004 (-1.60K).

Oczywiście wielką niewiadomą pozostaje druga połowa miesiąca. Wyrównanie tak niskiej anomalii jest możliwe, zdarzały się wyjątkowo ciepłe końcówki maja i niewykluczone, że i w tym roku tak będzie. Jednak póki co prognozy ensembles wskazują co najwyżej na powrót temperatur do okolic normy wieloletniej. A to nie wystarczy, by tak dużą ujemną anomalię zniwelować.

 

Prognozy anomalii temperatury z modelu GFS

Prognozy anomalii temperatury z modelu GFS

Nowa propozycja prezentacji:

Założenia:

  • Prognoza generowana raz na dobę, po zejściu danych GFS z 00UTC
  • Prognoza generowana do ostatniego dnia miesiąca
  • Pierwszego dnia miesiąca prognoza nie będzie generowana
  • Wyniki prognozy będą zapisywane
Marzec 2019 wstępnie

Marzec 2019 wstępnie

Wstępna anomalia temperatury marca względem okresu referencyjnego 1981-2010 wyniosła +2.88K, poniżej rozkład anomalii temperatury, także w rozbiciu na powiaty.

Kwantylowa charakterystyka termiczna

Okres referencyjny 1981-02010:

W całym kraju marzec był co najmniej anomalnie ciepły. W pasie od Ziemi Lubuskiej i Wielkopolski, po Małopolskę był to marzec ekstremalnie ciepły.

Wątek otwarty #53

Wątek otwarty #53

Propozycja prognozy anomalii dobowych z modelu GFS na kolejne dni z wczoraj i dziś. Prognoza przygotowywana byłaby tylko z terminu 00UTC (jako że z pozostałych terminów nie można oszacować anomalii dla dnia pierwszego). Liczby oznaczają skumulowaną anomalię miesięczną do danego dnia, a zakres to 1 i 2 odchylenia standardowe dla danego terminu wyliczone z porównania prognozy do stanu rzeczywistego z ostatnich 100 prognoz (dla przykładu odchylenie standardowe dla dnia piątego to 0.9 stopnia, a dla dnia 10. to 2.2 stopnia. Prawdopodobnie zostanie to w przyszłości zastąpione inną metodą.

Poltemp 1.0H6 – kwantylowa klasyfikacja termiczna

Poltemp 1.0H6 – kwantylowa klasyfikacja termiczna

Zgodnie z zapowiedziami w nowej wersji Poltempa wróci lubiana przez niektórych kwantylowa klasyfikacja termiczna (za Czernecki, Miętus 2011). Tym razem będzie ona prezentowana w odniesieniu do powiatów, a nie do województw, jak miało to miejsce wcześniej. Ma to tę zaletę, że w przypadku dużych województw (np. mazowieckie) mogą się pojawić duże różnice w klasie anomalii ich przeciwległymi granicami, zagęszczenie prezentacji wyników do powiatów pozwala te różnice pokazać.

Problemem nadal pozostaje dobór okresu referencyjnego dla wyliczania charakterystyki. Tradycyjny 30. letni okres referencyjny jest do tych celów zbyt krótki, natomiast rozszerzenie go na okres 1951-2015 (lub dalej) powoduje rozbieżności pomiędzy wartością wyliczonej anomalii, a klasą do której ona trafia (np. miesiąc z ujemną anomalią względem okresu referencyjnego 1981-2010 może wyjść “lekko ciepły” w klasyfikacji opartej o okres 1951-2010).

Poniżej przykład na podstawie kwietnia 2013. Od lewej: rozkład anomalii względem okresu referencyjnego 1981-2010, rozkład anomalii względem tego samego okresu z podziałem na powiaty, klasyfikacja termiczna względem okresu 1951-2019, klasyfikacja termiczna względem okresu 1981-2010.

Wydaje nam się, że mimo niezgodności z rozkładem anomalii, klasyfikację termiczną mimo wszystko powinno się generować w oparciu o pełne dane. Z drugiej strony oparcie się o ostatni okres referencyjny spowoduje, że będzie się to bardziej zgadzało z subiektywnym odczuciem termicznym danego miesiąca (choć nie do końca, mimo to mało kto pamięta klimat Polski sprzed 1981).

Zapraszamy do dyskusji.

 

[1] Czernecki B., Miętus M., 2011, “Porównanie stosowanych klasyfikacji termicznych na przykładzie wybranych regionów Polski”, Przegl. Geof. 56 (3-4), 201-233

Wątek otwarty #52

Wątek otwarty #52

Ponieważ liczba komentarzy pod poprzednim wątkiem otwartym zbliża się niebezpiecznie do tysiąca, otwieram kolejny. Seria Poltemp 1.0H6 jest nadal w trakcie tworzenia, konieczne będzie ponowne wygenerowanie anomalii dobowych. Anomalie miesięczne są już w zasadzie niemal wygenerowane.

Miesięczna prognoza ECMWF: temperatury powyżej normy

Miesięczna prognoza ECMWF: temperatury powyżej normy

Poniżej najnowsza prognoza ECMWF na kolejne 4 tygodnie od 18 lutego 2019. Według niej każdy z nadchodzących czterech tygodni będzie się charakteryzował temperaturami powyżej normy, przy czym największych anomalii temperatury należy się spodziewać w tygodniu pierwszym.

Również klasyczna prognoza ECMWF na najbliższe 10 dni jest raczej ciepła. Na początku III dekady miesiąca można się spodziewać nawrotu termicznej zimy niemal w całej Polsce, we wschodniej połowie kraju w okolicy 22-23 lutego mają się nawet pojawić ujemne temperatury w ciągu dnia. Ma to być jednak epizod dość krótkotrwały i już 24 lutego temperatury maksymalne w zachodniej części kraju dochodzić mogą do +10°C.

W chwili obecnej wszystko wskazuje na to, że luty zamknie się wysoką dodatnią anomalią temperatury powietrza zawierającą się między +3 a +4K. Na jej ostatecznej wartości jak zwykle zaważą ostatnie dni miesiąca. 12. miesięczna średnia ruchoma anomalia temperatury powietrza wzrośnie do 1.81 – 1.90K i będzie jedną z najwyższych w całym okresie pomiarowym (od 1781). Najcieplejsze 12 miesięcy wystąpiło na przełomie lat 2006 i 2007: od lipca 2006 do czerwca 2007 średnia anomalia temperatury osiągnęła +2.41K. W chwili obecnej nie spodziewamy się, że wartość ta będzie w tym roku pobita, wymagałoby to średniej anomalii temperatury lutego i marca na poziomie +4.0K i o ile luty ma na to jak najbardziej szanse, o tyle w przypadku marca jest to wątpliwe.

PHP Code Snippets Powered By : XYZScripts.com